Lengua Guarani

Lengua Guarani
Ára Pyahu

domingo, 22 de marzo de 2026

UN GRAN DÍA – ÁRA NDETUICHAPAJEPÉVA

UN GRAN DÍA – ÁRA NDETUICHAPAJEPÉVA

Ohai: David Galeano Olivera

Leer original (hacer clic) en (https://lenguaguarani.blogspot.com/2026/03/un-gran-dia-ara-ndetuichapajepeva.html)


Si al despertar este día

Repáyvo kóva ko árape


Te das cuenta

Rehechakuaárõ


Que estás sano y tienes que comer

Neresãiha ha reguerekoha hi’upyrã


Levántate con alegría y optimismo

Epu’ãke vy’a ha tetia’épe


Y haz de este día

Ha ejapo ko áragui


Un gran día

Peteĩ ára ndetuichapajepéva



Saluda al sol

Emomaitei kuarahýpe


Siente la brisa suave

Eñandúke yvytu kangymi


Escucha a las aves

Ehendu guyrakuérape


Y para que plenamente sea un gran día

Ha remoañete haĝua ára ndetuichapajepéva


Agradece por este nuevo día

E’aguyjeme’ê ko ára pyahúre


Que es una nueva oportunidad

Ha’éva peteĩ juruja pyahu


Para henchir tu corazón de felicidad

Remyenyhê haĝua ne ñe’ã vy’apavêgui


Sonríe siempre

Epukavýke tapiaite


Saluda a todos

Emomaitei opavavépe


Ayuda a quien lo necesite

Eipytyvõke oikotevêvape


Se feliz

Nevy’apavêke


Celebra la vida

Egueroayvu tekove


Y deja que tu alma eleve una oración

Ha eheja ne ángape tomoĝuahê iñembo’e


Por los que ya no están y por los enfermos

Umi hekovejei ha hasykatúvare


Te sentirás muy bien

Reñeñanduporãta


Tu alma brillará y fulgurará

Ne ánga omimbi ha ojajáita


Y así harás de este día… un gran día

Ha péicha rejapóta ko áragui… peteĩ ára ndetuichapajepéva


ooo000ooo


Ver en Youtube, en (https://www.youtube.com/watch?v=sLTuShWKFc0)

 


 

martes, 10 de marzo de 2026

TODO VUELVE – OPAITE MBA’E OJEVY

TODO VUELVE – OPAITE MBA’E OJEVY

Ohai: David Galeano Olivera

Leer original (hacer clic) en (https://lenguaguarani.blogspot.com/2026/03/todo-vuelve-opaite-mbae-ojevy.html)


En este enorme universo

Ko arapy tuichaitépe


Existen leyes inmutables y eternas

Oĩ leikuéra naiñambuéiva ha ijapyra’ŷva


Una de ellas dice

Peteĩva umíva apytépe he’i


Todo lo que damos, vuelve

Opaite mba’e ñame’êva, ojevy


Si diste algo malo, volverá malo

Reme’êjepérõ ivaíva, ojevýta ivaíva


Si diste algo bueno desde el fondo de tu corazón

Reme’êjepérõ mba’e porã ne ñe’ã mbytete guive


Te retornará algo bueno

Ojevýta ndéve mba’e porã


Y te retornará de la persona a quien diste o de alguien menos pensado

Ha ojevýta ndéve upe tapicha reme’êva’ekuépe térã ambue nereha’ãrõivagui


Pero, volverá…

Áĝakatu, ojevýta…



Puede que vuelva pronto o después

Ikatu ojevy pya’e térã upéi


En el universo el mal no queda impune, siempre se paga

Arapýpe tekomarã ndopytareíri, tapiaite ojehepyme’ê upévare


Ahora o más adelante

Ko’áĝa térã tenondeve


Por eso, no devuelvas mal por mal

Upévare, ani embojevy mba’e vai, mba’e vaíre


Acostumbrate a hacer el bien y a devolver bien por mal

Ejepokuaa tekokatúre ha embojevy mba’e porã, mba’e vaíre


Que el bien colme tu vida

Tekomarangatu tomyanyhê nde rekove


Que tu alma brille siempre

Ne ánga tomimbi tapiaite


Que el amor anide en tu corazón

Mborayhu tojaitypo ne ñe’ãme


Y que siempre seas feliz

Ha tapiaite tanevy’apavê


ooo000ooo


Ver Youtube, en (https://www.youtube.com/watch?v=TDI51bv3F9I&t=18s)



 


domingo, 8 de marzo de 2026

TODO A SU TIEMPO - OPAITE MBA’E HI’ÁRAPE

TODO A SU TIEMPO

OPAITE MBA’E HI’ÁRAPE

Ohai: David Galeano Olivera

Leer original (hacer clic) en (https://lenguaguarani.blogspot.com/2026/03/todo-su-tiempo-opaite-mbae-hiarape.html)


Unos dicen que el destino ya está hecho

Oĩ he’íva ñande rekove renonderã oĩmbamaha

 

Y que nosotros solamente transitamos ese camino

Ha ñande jaguatanteha upe tapére

 

Otros dicen que somos arquitectos de nuestro destino

Ambuéva katu he’i ñandevoi jajapoha ñande rekove raperã

 

Y que nosotros vamos trazando, paso a paso, el porvenir

Ha ñande jajapoha jahávo, mbeguekatúpe, tekove renonderã

 


También se suele decir

Avei niko oje’éva

 

El hombre propone y Dios dispone

Ava he’i hembipota ha Tupã ojapo oipotáva

 

Y si es así, entonces todo tiene un tiempo

Ha upéva añetéramo, opaite mba’e hi’ára

 

Todo ocurrirá a su tiempo, ni antes, ni después,

Opaite mba’e ojehúta hi’árape, upe mboyve nahániri ha upe rire nahániri

 

Por eso no todos nuestros sueños

Upévare ndaopavavéi ñande kerayvoty

 

Se concretan en el tiempo que nosotros queremos

Noñemoañetéi ára ñande jaipotávape

 

Es por eso que no debemos apurarnos

Upévare naiporãi ñanepy’araĝe

 

Pues todo tiene su tiempo

Opaite mba’e oguerekógui hi’ára

 

Y los tiempos de Dios son perfectos

Ha Tupã ára niko hekokatu

 

Si hoy no nos sale algo, esperemos un tiempo

Ko árape nosêirõ ñandéve peteĩ mba’e, ñaha’ãrõvénte

 

Y volvamos a intentarlo, con fe y valentía

Ha upéi ñaha’ãjey, jerovia ha py’aguasu reheve

 

Si lo que queremos es bueno

Upe jaipotáva hekomarangatúrõ

 

Siempre ocurrirá, pero… a su tiempo

Katuete ojehúta, áĝakatu… hi’árape

 

De eso se trata la vida,

Upévangohina tekove,

 

Debemos pelear y saber pelear para hacer realidad nuestros ideales

Tekotevê ñañorairõ ha ñañorairõkuaa ñamoañete haĝua ñane rembipota

 

Aunque tarde un poco o mucho.

Jepémo hi’are’imi térã heta.

 

Si Dios quiere y si vale la pena

Tupã oipotárõ ha oimérõ iporã

 

Ese ideal se hará realidad.

Upe kerayvoty oñemoañetéta.

 

Confía y cree, y todo ocurrirá.

Ejerovia ha erovia, ha opaite mba’e ojehúta.

 

Quién quiere algo, hará realidad su deseo

Upe oipotáva peteĩ mba’e, omoañetéta hembipota

 

9 de marzo de 2021

 

ooo000ooo

 

Ver Youtube, en (https://www.youtube.com/watch?v=3TTvgfkG-Uw)



 


miércoles, 4 de marzo de 2026

HACIA ADELANTE - TENONDE GOTYO

HACIA ADELANTE - TENONDE GOTYO

Ohai: David Galeano Olivera

Leer orginal (hacer clic) en (https://lenguaguarani.blogspot.com/2026/03/hacia-adelante-tenonde-gotyo.html)


Hacia adelante

Tenonde gotyo


Siempre hacia adelante

Tapiaite tenonde gotyo



No te detengas

Aníke repyta peteĩ hendápe


Y busca el futuro

Ha eheka tenonderã


Con fe, esperanza, optimismo y alegría.

Jerovia, temira’ãrõ, tetia’e ha vy’a reheve.


Todo lo bueno está por llegar.

Mba’e iporãvéva oĝuahêmbotaite.


Mira siempre hacia el horizonte

Tapiaitéke emaña arambe gotyo


Y camina hacia el éxito.

Ha eguata po’akatu rape rehe.


Que este sea un hermoso día,

Kóva taha’e ára neporãmbajepéva,


Que concretes tus sueños,

Teremoañete nde kerayvoty,


Que tu alma sea feliz.

Ne ánga taivy’apavê.


Siéntete bien y sonríe,

Eñeñanduporãke ha epukavy,


Que el amor y la bondad te guíen,

Mborayhu ha tekomarangatu tanesãmbyhy,


Cada día es una nueva oportunidad

Ñavõ ára niko peteĩ juruja pyahu


Para ser feliz…

Ne vy’apavê haĝua…


---


5 de marzo de 2021



ooo000ooo


Ver Youtube, en (https://www.youtube.com/watch?v=dSi3AJzbhRo)