Lengua Guarani

Lengua Guarani
Ára Pyahu

lunes, 26 de marzo de 2012

NUEVA VISITA A LOS INDÍGENAS RECLUIDOS EN EL RI 14



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

NUEVA VISITA A LOS INDÍGENAS RECLUIDOS EN EL RI 14
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/nueva-visita-a-los-ind-genas-recluidos-en-el-ri-14
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/nueva-visita-a-los-indigenas-recluidos-en-el-ri-14/

El domingo 11 de marzo de 2012, a las 10 horas, el ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI y miembros de la Misión Chaco visitaron por décima vez a los Indígenas que fueron desalojados de la Plaza Uruguaya, en la primera semana de enero pasado -ver en ABC Tv (http://www.abctv.com.py/indigenas-son-retiradas-a-la-fuerza-de-la-plaza-uruguaya-23419)- y que hasta la fecha siguen recluidos en el Cuartel del R.I. 14 (Barrio Takumbu, Asunción). La delegación visitante realizó una alegre sesión de juegos y entretenimientos con los niños indígenas y entregó provisiones al Mburuvicha Mario Saucedo.
Jaikuaaháicha ha’ekuéra ityre’ŷ opytávo, oñemosâ hekovekuéra ha ojeheja chupekuéra ñembotypýpe, ikatu’ŷre ojapo mba’eve. Ñane retâ ruvicha hesaraipa chuguikuéra. Ko’áĝa jahechakuaa mburuvichakuéra ijapuhague chupekuéra. Ojupi, oiko chugui tetâ ruvicha ha hesarái ha opyrû iñe’êre. Mba’éretepa ndojejoguaséi chupekuéra pe yvy pehê oîva Unión, San Pedro-pe. Mba’éichapiko chupekuéra ĝuarâ ndaiporimo’âi pirapire ha ijyképe oñemomboparei viru ambue vyroreípe. Avei tekotevê ja’e INDI ha imotenondehára ndojapoiha mba’evete vera oipytyvô haĝua chupekuéra.

Como en las ocasiones anteriores, los Ava Guarani y los Mbya solicitaron de forma especial la solidaridad ciudadana y pidieron -a modo de como donación- la provisión de alimentos, juguetes, ropas y calzados. A ELLOS SOLAMENTE SE LES SIRVE COCIDO CON UNA GALLETA COMO DESAYUNO, POROTO AL MEDIODÍA Y UNA TORTILLA A LA NOCHE. Quienes quieran acercar su colaboración pueden llamar al Mburuvicha Mario Saucedo al celular 0985-583772.
La delegación conjunta del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI y de la MISIÓN CHACO estuvo compuesta por Juana Ramona Ayala Colmán, Sor Noemí Ayala, Cynthia Benítez de Chen, Tomas Chen, Nelly Lucia Chen Benítez y Andrés Medina.
Arapokôi 31 jasyapy 2012, ka’aru, ATENEO ohojeýta hendapekuéra oguerahávo hi’upyrâ ha ijaorâ chupekuéra. Jepiveguáicha, oiméramo oî oipytyvôséva upépe, ikatu ohenói ATENEO-pe: 021-520.276 ha omboguapy héra umi ohótava apytépe. Jepiveguáicha, mokôi mba’énte rojerurejey upe árape: py’arory ha mborayhu Ava Guaraní ha Mbyakuérape ĝuarâ.

ooo000ooo

"...Siete meses fueron suficientes para victimizarlos y presentarlos como la peor escoria humana. Qué les costaba a las autoridades darles una atención inmediata, a fin de evitar la imagen que finalmente se creó de ellos?. Hoy el daño -uno más- hacia ellos ya está consumado pues la ciudadanía ya los condenó. Ya de nada sirve que les diga que los indígenas NO son monstruos, no son malos, no son caníbales, no son hijos de Satanás e insisto no viven tirados en las calles o en la plazas porque les gusta… y que, por el contrario, son personas buenas, son seres humanos como cualquiera de nosotros: son padres y madres que crian amorosamente a sus hijos, tienen abuelos y abuelas, que valoran la vida familiar, que tienen hambre, tienen sed, sienten calor, tienen frío como cualquiera de nosotros, padecen enfermedades pero que su mayor sufrimiento es la indiferencia que cada día los mata sin piedad y cobardemente. Y pensar que alguna vez fueron dueños de todas estas tierras y hoy después de la masacre y del holocausto que sufrieron a lo largo de la historia, apenas son el 1,5% de la población paraguaya y fueron desalojados impúnemente de su hábitat. ¡Que mbore es la vida del indígena!..."

ooo000ooo

Reiteramos que “el problema indígena no debe reducirse -como muchos quieren hacerlo- a una cuestión de aseo urbano; por el contrario, debe ser encarado como un delicado y crítico problema social que afecta a seres humanos (indígenas) discriminados, incomprendidos y maltratados injustamente; y que, como cualquier otro ser humano, tienen derecho a un pedazo de tierra donde vivir y a una vida digna”

ooo000ooo

Cuándo será el bendito día en que un grupo de parlamentarios resuelva presentar un proyecto global que -de una vez por todas y por fin- facilite tierras para todas las comunidades indígenas del Paraguay, y así calmar este calvario inmerecido que sufren con sangre, sudor y lágrimas, desde hace tantos años, todos los días de su vida. Que lindo sería que el proyecto que este grupo presente tenga un tratamiento sobre tablas en ambas cámaras y que en corto tiempo ese mandato pueda ser ejecutado a favor de estos prójimos.

ooo000ooo

Emoñe’ê umi jehaipyre kóva mboyvegua, ko’âvape:
1.- Indígenas recluidos en el RI 14 recibieron certificados luego de realizar curso (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/ind-genas-recluidos-en-el-ri-14-recibieron-certificados-luego-de)
2.- Otra visita del ATENEO y de Tekokatu a los Indígenas: desterrados, desamparados y recluidos en un campo militar (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/otra-visita-del-ateneo-y-de-tekokatu-a-los-ind-genas-desterrados)
3.- Indígenas también abrirán Escuela Móvil. Otra visita del ATENEO (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/ind-genas-tambi-n-abrir-n-escuela-m-vil-otra-visita-del-ateneo)
4.- Tierra para los Indígenas ¿deciden ellos o nosotros? (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/tierra-para-los-ind-genas-deciden-ellos-o-nosotros)
5.- Otra visita del ATENEO a los Indígenas. Ellos siguen invisibles y desamparados (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/otra-visita-del-ateneo-a-los-ind-genas-ellos-siguen-invisibles-y)
6.- Quinta visita del ATENEO a los Indígenas. Ellos necesitan nuestra ayuda (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/quinta-visita-del-ateneo-a-los-ind-genas-ellos-necesitan-de)
7.- Cuarta visita del ATENEO a los Indígenas, en su reclusorio (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/cuarta-visita-del-ateneo-a-los-ind-genas-en-su-reclusorio)
8.- El ATENEO sirvió el desayuno a los niños indígenas (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/el-ateneo-sirvi-el-desayuno-a-los-ni-os-ind-genas-expulsados-de)
9.- No somos iguales: hay seres humanos y hay Indígenas (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/no-somos-iguales-hay-seres-humanos-y-hay-ind-genas)
10.- Desayuno para niños Ava Guarani expulsados de la plaza (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/desayuno-para-ni-os-ava-guarani-expulsados-de-la-plaza)
11.- El ATENEO entregó más regalos a niños Ava Guarani (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/el-ateneo-entreg-m-s-regalos-a-ni-os-ava-guarani)
12.- ¡Que mbore! Los indígenas fueron expulsados otra vez (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/que-mbore-los-ind-genas-fueron-expulsados-otra-vez)
13.- Entre maltratos, los indígenas siguen buscando la Tierra sin Mal (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/entre-maltratos-los-ind-genas-siguen-buscando-la-tierra-sin-mal)

Maitei opavavépe

David Galeano Olivera
(ATENEO Motenondehára)
ateneoguarani@tigo.com.py
davidgaleanoolivera@gmail.com

TERRITORIO PARAGUAYO, AHORA TAMBIÉN EN GUARANI



ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
Maitei horyvéva opavavépe
David Galeano Olivera

TERRITORIO PARAGUAYO, AHORA TAMBIÉN EN GUARANI
Leer (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/territorio-paraguayo-ahora-tambi-n-en-guarani
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/2012/03/23/territorio-paraguayo-ahora-tambien-en-guarani/

Una red social nacional que muestra las riquezas del país.
Desde el 15 de enero pasado, la web cuenta con una versión traducida al Guarani.
A casi un año de su lanzamiento oficial, la red social nacional Territorio paraguayo (www.territorioparaguayo.com), sigue sumando seguidores y sigue firme en su tarea de difundir información sobre el Paraguay y poner en contacto a los compatriotas alrededor del mundo. “La idea vino de un tema que todos conocemos, que es cuando uno llega a un país ajeno, fuera de Sudamérica o en Sudamérica mismo, casi nadie tiene idea de dónde está Paraguay. Y menos en países europeos. Así que uno se siente un poco frustrado con eso, por eso hemos decidido colaborar con este granito de arena a que se conozca un poquito más el Paraguay y que se sepa que tiene un dulce idioma guaraní”, explica Mario Espínola, uno de los encargados del sitio web.
Territorioparaguayo.com comenzó a funcionar oficialmente desde el 15 de mayo del 2011, y “en principio el diseño era solo a nivel informativo sobre nuestro país, como se puede ver en la sección de 'conozca Paraguay', pero luego optamos por hacer una red social paraguaya; desde luego, creemos que una red nacional sin su traducción al guaraní sería poco paraguaya, entonces desde el 15 de enero pasado ya contamos también con la traducción al guaraní”, señala Espínola.
La web está dirigida en principio a todos los paraguayos que están por el mundo. Así como a personas de otros países que gustan de Paraguay, “pero también tenemos ideas bastante importantes para el estudiante paraguayo, y otras ideas que estaremos implementando de a poco”, agrega.
Para participar, el usuario debe suscribirse con el correo electrónico y una contraseña. “La página no tiene ánimo de lucro, por ende solo se trata de comunicarse y crear una de las comunidades más grandes de Paraguay”, señala finalmente Espínola.
Leer original en el Diario La Nación del jueves 22 de marzo de 2012 (http://www.lanacion.com.py/articulo/63927-territorioparaguayocom-ahora-tambien-en-guarani.html)

martes, 20 de marzo de 2012

EL DR. JOSÉ NICOLÁS MORÍNIGO ASUMIÓ EN EL MEC



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

EL DR. JOSÉ NICOLÁS MORÍNIGO ASUMIÓ EN EL VICEMINISTERIO DE EDUCACIÓN SUPERIOR
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/el-dr-jos-nicol-s-mor-nigo-asumi-en-el-mec
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/el-dr-jose-nicolas-morinigo-asumio-en-el-mec/

El martes 20 de marzo de 2012, a las 10 horas, tuvo lugar el ACTO DE INSTITUCIÓN DEL VICEMINISTERIO DE EDUCACIÓN SUPERIOR MEC Y POSESIÓN AL CARGO DEL DR. JOSÉ NICOLÁS MORÍNIGO ALCARAZ (http://es.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_Nicol%C3%A1s_Mor%C3%ADnigo) y (http://www.senado.gov.py/?pagina=cv&id=56). La ceremonia tuvo lugar en el Centro de Convenciones del Hotel Granados Park (Estrella y 15 de Agosto – Ciudad de Asunción), y fue presidida por el Prof.Dr. Víctor Ríos Ojeda, Ministro de Educación y Cultura.
Heta tapicha ijatýkuri upépe omomaiteívo Mbo’ehára Tembikuaajára José Nicolás Morínigo-pe, péicha omboguatañepyrûva -MEC ryepy guive- pe tembiapo tekotevêva mbo’ehaovusukuéra ombo’eporâve ha omba’apoporâve haĝua ñane retâ tuichakue javeve. Tembikuaajára José Nicolás Morínigo niko he’íkuri oñeha’âmbaitetaha ha ojapotaha oîmíva guive omoañete haĝua pe temiandu ikatuhaĝuáicha ára ha ára oñembokatupyryporâve mitârusu ha kakuaakuérape ha upe mba’e rupive ikatuhaĝuáicha avei ñamotenondeve ha ñamombareteve ñane retâme. Upéi oñe’êkuri Karai Tembikuaajára Víctor Ríos Ojeda ha omombe’u mba’érepa oiporavo Tembikuaajára Morínigo-pe ha mba’épa ha’e oha’ârô chugui. He’i avei ko tembiapo guasúpe tekotevêha ñañopytyvômba jahupytysérô pe kerayvoty.
La creación del Viceministerio de Educación Superior -según el Ministro Víctor Ríos- constituye un hito en la educación paraguaya, ya que es la primera vez a lo largo de la historia educativa en que se concreta una instancia con este rango, responsable de velar por la calidad de la educación superior y garantizar la prestación del servicio público, proponiendo, implementando y coordinando las políticas y programas de este subsistema. El Viceministerio de Educación Superior fue creado en virtud del decreto presidencial Nº 8.444, del 16 de febrero del 2012. Cabe mencionar que participaron del acto numerosas personalidades del ámbito universitario, educativo y cultural de nuestro país y del exterior. Ricardo Flecha ofreció 3 canciones en la parte final del acto (http://www.youtube.com/watch?v=5ZAzJ3TJrNs&feature=youtu.be).
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI rérape rome’ê ore aguyje ha ore jehechakuaa Mbo’ehára Tembikuaajára Víctor Ríos Ojeda-pe orepepirûhaguére roime haĝua upe atýpe ha avei rome’ê ore aguyje ha ore jehechakuaa Mbo’ehára Tembikuaajára José Nicolás Morínigo-pe akóinte omomba’eguasúre ñane Avañe’ê. Ha’éniko heta oipytyvôkuri ATENEO-pe oiko haĝua chugui mbo’ehaovusu léi 2574, ary 2005 guare.
Maitei horyvéva opavavépe

David Galeano Olivera,
ATENEO Motenondehára
davidgaleanoolivera@gmail.com
www.ateneoguarani.edu.py

lunes, 19 de marzo de 2012

396 NUEVOS EGRESADOS EN EL ATENEO - MARZO 2012



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

396 EGRESADOS EN EL ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI – MARZO 2012
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/396-nuevos-egresados-en-el-ateneo-marzo-2012
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/396-nuevos-egresados-en-el-ateneo-marzo-2012/

El lunes 19 de marzo de 2012, a las 16 hs, en la Sede Central del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI (Julia Miranda Cueto 1721 entre Ytororô y R.I. 3 Corrales – Zona Sur, Fernando de la Mora) se realizó el ACTO DE GRADUACIÓN DEL DOCTORADO, LA MAESTRÍA Y LA LICENCIATURA EN LENGUA GUARANI, como también de la LICENCIATURA EN ANTROPOLOGÍA CULTURAL GUARANI Y PARAGUAYA. La ceremonia estuvo presidida por el Prof.Dr. David Galeano Olivera, Director General del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI y por los demás directivos de la entidad; contando también con la participación de los egresados de las diversas Regionales del ATENEO diseminadas por todo el país. Como invitado especial participó el Prof.Dr. RAFAEL RUIZ GAONA, Jefe del Departamento de Proyectos Técnicos del Viceministerio de Educación Superior del Ministerio de Educación y Cultura.
Pe aty guasu oñepyrûvo ojepurahéikuri Ñane Retâ Purahéi Guasu. Upéi, Mbo’erekokuaahára pyahu Darío López ohendukákuri ñe’êpoty hérava “Ñane retâ ñe’è teete”, ohaiva’ekue Mb. Mariano González. Hapykuérintema oñeme’êkuri kuatia’atâ Tembikuaajára, Mbo’erekokuaahára ha Mbo’ekuaahára pyahúpe. Upe rire, David Galeano Olivera, ATENEO Motenondehára; ohendukákuri hemiandu. Ipahápe, Tembikuaajára Modesto Romero Cueto ojapókuri iñoha’ânga’año “Che ra’y” (http://www.youtube.com/watch?v=FLgKbwfJKOE&feature=youtu.be)
Umi omohu’âva imbo’esyry ha’ehína ko’â tavapegua: Fernando de la Mora, Kapi’ivary, Eusebio Ayala, 1º de Marzo, Arroyos y Esteros, Emboscada, Tovatî, Iturbe, Coronel Oviedo, Yû, San Joaquín, Ka’aguasu, San José de los Arroyos, José Domingo Ocampos, Raúl Arsenio Oviedo, Campo 9, Pastoreo, San Juan Nepomuceno, Hohenau, General Artigas, San Pedro del Parana, Edelira, Coronel Bogado, San Juan Bautista, Paraguari, Piraju, Sapukái, Aka’ái, Ky’ŷindy, Ciudad del Este, Santa Rita, Itaipyte, Presidente Franco, Asunción-Centro, Mariano Roque Alonso, Asunción-Sajonia, Asunción-Santísima Trinidad, Asunción-Barrio Obrero, Luque, Villeta, Ita, Lambare ha Kuruguaty.
Esta promoción estuvo constituida por 396 nuevos egresados (2 Doctores en Lengua y Cultura Guarani, 23 Magísteres en Lengua y Cultura Guarani, 318 Licenciados en Lengua Guarani, y 53 Licenciados en Antropología Cultural Guarani y Paraguaya).
Maitei horyvéva opavavépe

David Galeano Olivera,
ATENEO Motenondehára
davidgaleanoolivera@gmail.com
www.ateneoguarani.edu.py


ooo000ooo

Ver anterior: 96 nuevos Licenciados en Lengua Guarani – Setiembre de 2011 (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/96-nuevos-licenciados-en-lengua-guarani-setiembre-de-2011)

ooo000ooo

DOCTORES EN LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI ÑE’ÊTE HA REKO TEMBIKUAAJÁRA
Nombres y Apellidos Regional
AYALA COLMAN, RAMOMA SEDE CENTRAL
VELAZQUEZ MARTINEZ, JUAN DE LA CRUZ

ooo000ooo

MAGÍSTERES EN LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI ÑE’ÊTE HA REKO MBO’EREKOKUAAHÁRA
Nombres y Apellidos Regional
AGUILAR CABRERA BEATRIZ SEDE CENTRAL
AQUINO GILBERTO RICARDO
BOGADO CABALLERO VENANCIA
CHAMORRO SANCHEZ ENRIQUE
DOMINGUEZ DE CHAMORRO DE LAS NIEVES
GOMEZ JARA ANGEL GABRIEL
LIMA MOLINAS OLGA DANIELA
LOPEZ ALFONZO DARIO
RAIMUNDO ROJAS MARIA DEL CARMEN
VALDEZ CAÑIZA ROQUE ALBERTO
ZARZA ESTIGARRIBIA NELSON RUBEN
BENITEZ GARCIA ISABEL CORONEL OVIEDO
CARDOZO FERNANDEZ MARIA DOMINGA
DIAZ DE BAEZ BLANCA STELA
FERNANDEZ BARBOZA, NOELIA BEATRIZ
ROMERO DE FLORENTIN LUZ MARINA
MORENO ALVARENGA RAMONA PONCIANA KA´AGUASU
SANTACRUZ GAONA AURELIO
BENITEZ BENITEZ CRISTINO GENERAL ARTIGAS
GONZALEZ ORTIGOZA MERCEDES
ORTIGOZA ATIENZA ZUNY ANDREA
ORTIZ ALFONSO ZULMA
MOLINAS VILLALBA LUZ REBECA SAN PEDRO DEL PARANA


ooo000ooo

LICENCIADOS EN LENGUA GUARANI
GUARANI ÑE’ÊTE MBO’EKUAAHÁRA
Nombres y Apellidos Regional
ALCARAZ LOPEZ, LUZ MARIA DEL CARMEN SEDE CENTRAL
AYALA BAEZ, LUIS MIGUEL
BAEZ DE CANTERO, CARMEN RAMON
BARBOZA CESPEDES, MARIA LUISA
BENITEZ MEILI, HEBER HUBER
BENITEZ TORRES, HAYDEE DONATILA
BERNATTO JUBERT, CARMEN GLADYS
CANTERO DE ORTIZ, ERMA BEATRIZ
CARBALLO CACERES, ESTEBAN JUAN RAMON
CENTURION MEDINA, MIRTHA ELIZABETH
GARAY, CARMEN NATHALIA
GIMENEZ, MYRIAM SOLEDAD
GIMENEZ DE SOLANO, SANDRA ELIZABETH
GODOY DE AYALA, MYRIAM
GONZALEZ VILLALBA, LILIANA MABEL
JARA MARECO, BALERIA
JARA MARECO, RAMONA SOLEDAD
MASI DE SALINAS, MIRTA LEONOR
MARTINEZ BRITEZ, GLORIA CONCEPCION
MARTINEZ HERRERA, MERCEDES LUISINA
ORTIZ INSFRAN, JUANA BAUTISTA ANTOLIANA
OJEDA CABALLERO, MIGUEL NICOLAS
RODRIGUEZ, MARIA REBECA
ROLON QUIÑONEZ, LUZ MARINA
SALINAS DE CANDIA, MARIA GLORIA
TALAVERA DE IBARRA, GLADYSBEATRIZ
TORRES VIVEROS, GERMAN
TORRES NUÑEZ, OSCAR OSVALDO
IBARRA DE RUIZ DIAZ, ELVA BEATRIZ KAPI´IVARY
MEDINA GAONA, LUIS ANTONIO EUSEBIO AYALA
NOGUERA DE PERALTA, GLORIA ROSARINA
RIOS RODRIGUEZ, ROSANGELA
ROMERO DE FERREIRA, MIRTA ELIZABETH
VAZQUEZ PEÑA, NANCY DEL CARMEN
ZARZA ORTEGA, PEDRO ALCIDES
AGUERO SAMANIEGO, FANI RAMONA PRIMERO DE MARZO
CABRIA VILLAGRA, SABINA MERCEDES
GIMENEZ VALLEJOS, AVILIO ARIEL
MARTINEZ VELAZQUEZ, PELAGIO
MEDINA ARRIOLA, RAQUEL
ROLON ORREGO, LILIAN ANTONIA
ROJAS, MABEL CONCEPCIÓN
SAMUDIO SOSA, MIRNA ELIZABETH
BARRIENTOS, PABLO ADIN ARROYOS Y ESTEROS
ESPINOLA LOPEZ, NINFA ANTONIA
GALEANO AGÜERO, GLORIA ELIZABET
GALEANO OVELAR, AURORA MARIELA
ROJAS RODRIGUEZ, MIRTIAM YEYELA
ROLON CAZAL, JORGE ALBERTO
ROLON RIVAS, MAURA
ROLON RIVAS, OSVALDO RUBEN
TORREZ OLMEDO, JUAN GUSTAVO
AVEIRO GAONA, FATIMA ANDREA EMBOSCADA
DELGADO LEGUIZAMON, JOSE CARLOS
GIMENEZ DE CANDIA, NILDA MARIA
LEON ARAUJO, DORIS ESTELA
MIRANDA VILLALBA, PATRICIA LEONOR
SALAZAR CABRERA, GLORIA ELENA
SANCHEZ DE DELACRUZ, LUZ MARIA
AGUAYO DE CORONEL, ELIDA TOVATÎ
GONZALEZ BENITEZ, GLORIA ELIZABETH ITURBE
MORINIGO MARTINEZ, IRIS ISABEL
PLANAS DE AYALA, MARGARITA LEONOR
AVALOS DE CANDIA, MIRIAN GERONIMA CORONEL OVIEDO
BOGADO VER, EVA ROSANA
CARDOZO DE ROMAN, IRENE
COHENE MONTANIA, ELVA MARIA
DURE MEDINA, MIRTHA GRACIELA
GAYOZO CABRERA, ROSA ISABEL
GOMEZ DE NOGUERA, IDALINA
GONZALEZ SANTACRUZ, DELIA ROSA
GONZALEZ SANTACRUZ, MARIA LINA
MARTINEZ DE GODOY, ALICIA
MENCIA VILLALBA, MARILIA
MENDOZA BENITEZ, ZONIA ELIZABETH
MENDOZA MORAN, REMIGIO
MELGAREJO DE ROMERO, JULIA
RIVAS AGUILAR, MARIA ELIZA
RODAS CUENCA, NELZON
ROMERO GONZALEZ, MIRIAN CELESTE
ARGUELLO DE ROMERO, SONIA ELIZABETH KA´AGUASU
DUARTE SALINAS, ANTONIO
DUARTE SALINAS , AURORA
FERREIRA VELAZQUEZ, MONICA SOLEDAD
GAONA MOREL, NOELIA RAMONA
GONZALEZ, MARIA FATIMA
ORTEGA YEGROS, FRANCISCA
PEREZ DE RODRIGUEZ, ISIDORA
SILVA PEREIRA, CESAR RAMON
TORRES RUIZ, FERMIN ANDRES
ALDERETE DE SANTACRUZ, MARIA LILIA SAN JOSE DE LOS ARROYOS
AMARILLA MARTINEZ, NANCY IRENE
ARAUJO DIMINGUEZ, ELENIO
ARMOA AYALA, ANA EDITH
ARMOA DE ALONSO, SILVIA ELIZABETH
BENITEZ ENCISO, MARIA SUNILDA
BRITEZ AYALA, LIZ NATALIA
CAÑETE JIMENEZ, CARLOS MIGUEL
CORONEL DE BARZOZA, BLANCA LIZ
GAUTO BARBOZA, CARMEN
MONGES DE GONZALEZ, VIVIANA
PAREDES DE GARCETE, ZUNY BEATRIZ
PAREDES MARTINEZ, MARIA CAROLINA
RAMIREZ GIMENEZ, VICTOR ULISES
ROA PRIETO, CARMEN MAGDALENA
ROLON CABRAL, JOSE MARIA
SANABRIA NUÑEZ, FERNANDO
VUYK ORTIZ, CARMEN ADELAIDA
CABRERA DE IBARRA, MARIA MERCEDES JOSE DOMINGO OCAMPOS
ESPINOZA BENITEZ, JAVIER
FERREIRA ROTELA, MILLER ABRAHAM
ALMIRON DE FERNANDEZ, AQUILINA
INSFRAN, ROBERT ALBERTO
MARIN DE SILGUERO, BLANCA ELIZABEHT
ZACARIAS DE ALDERETE, GRACIELA VIVENTA
AYALA GODOY, ENRIQUE ESTEBAN RAUL ARSENIO OVIEDO
CAÑETE GENEZ, ALDO RUBEN
CENTURION BARRIOS, ANTONIA
GARAY VILLAR, ALCIDES
GIMENEZ ORTIZ, CELINA
GODOY JARA, NERY RAMON
ORTIZ VAZQUEZ, ALCIDES
ORTIZ VAZQUEZ, GRACIELA BEATRIZ
RIQUELME DOMINGUEZ, SERGIO SACARIAS
ZARAGOZA GONZALEZ, MARLENE
AMARILLA DELVALLE, MIRNA RAMONA CAMPO 9
AREVALOS CABRAL, OLGA ESTELA
BENITEZ BENITEZ, LOURDES CELESTE
CABRERA LOPEZ, VICTOR LUIS
CASCO VILLAMAYOR, ROBERTO CARLOS
GONZALEZ RUIZ, ESTER
MARTINEZ ZARAGOZA, CARMEN GRACIELA
OJEDA GENEZ, SUSAN MARIEL
PAEZ AYALA, FRANCISCO
RIOS FERREIRA, YGNACIA RAFAELA
RIQUELME VILLAR, PETRONILA
VEGA DE ALCARAZ, ISABEL
CACERES VAZQUEZ, VICTORINO PASTOREO
BARRIOS MARIN, CRISTIAN
CACERES VAZQUEZ, GRACIELA
NUÑEZ CABAÑA, VICTORIANO
AQUINO SANTACRUZ, MARIELA
QUIÑONEZ ROJAS, ROSANA ELIZABETH
CACERES VAZQUEZ, FELICIANA
LEGUIZAMON DE BARBOZA, YLSA RAMONA
AREVALOS DE PEREIRA, CELIA CONCEPCION SAN JUAN NEPOMUCENO
BRIZUELA DE CANDIA, MARIA LOURDES
CANTERO SANTACRUZ, GLORIA MARLENE
FERREIRA ARAUJO, CONSTANCIA LIDA MAVEL
ZENA MERELES, ANTONIO ADRIAN
ACUÑA OLMEDO, DIANA ELIZABET HOHENAU
RODRIGUEZ FORCADO, NANCY TERESA
ROMERO DE SERVIAN, BENITA SOFIA
VALENZUELA DE GOMEZ, LILIAN MABEL
AMARILLA ALFONSO, PEDRO GENERAL ARTIGAS
JARA CHAVEZ, NANCY ELIZABETH
GONZALEZ PERALTA, CESAR RAMON SAN PEDRO DEL PARANA
GONZALEZ DE SANABRIA, BLANCA ESTELA
VELAZQUEZ DE ARRIOLA, EMI SINTIA
ACA DE LOPEZ, MAXIMA EDELIRA
CORONEL VILLAVERDE, JULIO CESAR
MIRANDA CHAPARRO, NIMIA CELEDONIA
ORTELLADO DE AMARILLA, MARIA ISIDORA
SANTANDER SOSA, DERLIS ODELIN
SOTO GONZALEZ, GRICELDA BELEN
VALENZUELA BENITEZ, MIRIAN BEATRIZ
BARRETO FERREIRA, MARLENE CORONEL BOGADO
CABRAL DE YAKUSIK, ZULMA NOEMI
GALEANO IBARRA, ANIBAL
SALINAS BENITEZ, VILMA CONCEPCION SAN JUAN BAUTISTA MNS.
MANZONI BENITEZ, SILVANA CAROLINA PARAGUARI
PORTILLO DE SANCHEZ, NILSA MARYSOL
ALIENTE DIAZ, ARNILDO SEBASTIAN PIRAJU
GONZALEZ DE MARTINEZ, SUSAN MARIA
PEÑA DE NUÑEZ, NANCY CAROLINA
PEÑA DE VILLAGRA, LILIAN ROSA
ROTELA ARGUELLO, FANNY EMILIA
SERVIN RAMIREZ, SONIA DE JESUS
VILLAGRA FLORES, ANGEL MARIO
AQUINO DE LEON, VERONICA SAPUKAI
BENITEZ DUARTE, ANDRES
CAÑETE CESPEDES, CARMEN LIZ
CESPEDES DE CAÑETE, DOLLY LIZ
CHAVEZ CHAPARRO, JULIANA ELIZABETH
FRANCO DE ORDANO, MERCEDES VICTORIA
GENES DE GARCIA, ELVIA MONICA
MARECOS DE BENITEZ, MARIA TERESA
QUINTANA, ATILIO FABIAN
RAMIREZ DE NUÑEZ, LIZ MARIELA
ROA DE BARRIOS, TERESITA CONCEPCION
DAVALOS DE SEQUEIRA, IRMA ELIZABETH
GONZALEZ DE INSAURRALDE, RUTH VERONICA AKA´AI
MONGES DE LOPEZ, JULIA BEATRIZ
NUÑEZ SANABRIA, LORENZA
PEREIRA FERNANDEZ, GABRIEL
ACOSTA GARCIA, JOSE LUCAS KY´YINDY
AVALOS DE GOMEZ, ROSALBA
ALVARENGA OCAMPOS, GLADYS ZUNILDA
BOGADO, ALBERTO
CABALLERO DE MAIDANA, ILDA
CABALLERO MANCUELLO, EDELMIRA
CABELLO DE BRITEZ, CARMEN SIXTA
CARRERA GALEANO, CELINO
FERNANDEZ PAREDES, LUIS OSMAR
GAETE TOÑANEZ, ANA MARIA
GAETE TOÑANEZ, MARTHA
GONZALEZ RAMÍREZ, ADA BEATRIZ
GONZALEZ CARVALLO, RIOMINA
MELIDA, VILMA
MONTIEL DE MOLINAS, FRIDA NOEL
MAIDANA ORTIZ, BIENVENIDO
LEITE CABRERA, CARLOS ALBERTO
LOPEZ BABLUENA, LAURA ESTEFANY
ORUE MORA, MANUEL
PEREZ CARDOZO, MARIA JORGELINA
PEREZ NOGUERA, LIDIA VICTORIA
TORRES DE ESPINOZA, MARILINA CONCEPCION
LEDESMA DE GAETE, SILVIA MABEL
ARGUELLO DE CABALLERO, ELODIA CIUDAD DEL ESTE
CACERES DE BRITOS, MAVEL
FRANCO, ELISA CARINA
GUZMAN BRITEZ, MARIA ELIDA
LEDEZMA DE CACERES, ELVA ELENA
MERELES PORTILLO, CESAR EUDES
MOREL GONZALEZ, CARLOS JAVIER
NOGUERA BENITEZ, NIMIA ESCOLASTICA
OTAZO CAÑETE, SULLY RAMONA
PALACIOS CURTIDO, ROMY RAMON
ROJAS DE SANABRIA, MARIEL MERCEDES
ULLON REYES, CESAR
VAZQUEZ, JORGELINA
ACEVEDO OBREGON, FELIX VALOIS SANTA RITA
AGUILERA NOGUERA, ROSSANA ELENA
AMARILLA DE ACEVEDO, RAMONA FABIOLA
ARRUA LOPEZ, MARGARITA
BORDENAVE BARRIOS, LUIS ALBERTO
BRAVO RIVERO, FELIX
CALDERON, GABRIEL ESTANISLAO
CASCO ESTIGARRIBIA, ALBA
FLORENTIN DE FERNANDEZ, ROSALINA
LEON ALVISO, SANTIAGO RUBEN
MARTINEZ VARELA, EVA YSABEL
ZARATE VERA, EUGENIO
ARZAMENDIA DE GONZALEZ, LIZZIE CONCEPCION ITAIPYTE
GONZALEZ VILLAR, GUSTAVO ARIEL
JARA, RUBEN DARIO
BENITEZ DE GOMEZ, PRISCILA ISABEL PRESIDENTE FRANCO
BOGADO DE VILLALBA, MARINA
BRITOS VALDEZ, SONIA RAQUEL
GONZALEZ SAMUDIO, MYRIAM CONCEPCION
IBAÑEZ LOPEZ, MIRIAN ROSANA
MARTINEZ AGUILERA, MARIO STILBER
RAMIREZ GAONA, DANIEL
RAMIREZ GAONA, ESMELDA
RAMIREZ GAONA, YNILDA
ROMERO DE FRETES, ANTOLINA
BAEZ BAEZ, LIDIA ASUNCION CENTRO
DUARTE VERA, NIDIA DE JESUS
ESPINOZA CACERES, FLORA DEIDAMIA
ORTIZ VERDUN, ELIZABETH ANALIA
PIÑANEZ GARAY, ALDO RODRIGO
RODRIGUEZ, MARIA PATRICIA
ROLON AGUIRRE, CINTIA LORENA
SANABRIA GALARZA, GLADYS CRISTINA
SOSA DE BOGADO, LOURDES ROSSMARY MERCEDES
VILLALBA TORRES, NINFA MABEL
ESPINOLA RIVAS, BLANCA VIRGINIA M. ROQUE ALONSO
GONZALEZ DE ROLON, BLANCA RUFINA
GONZALEZ DOMINGUEZ, ADELA
MEZA DE VERA, SILVIA ESTELA
MORINIOGO DE ALVAREZ, MARIA ELENA
RECALDE MONTIEL, LAURA
RIOS BAEZ, MARIA SIXTA
ORIHUELA THOMPSON, IRENE CONCEPCIÓN
RUIZ DIAZ DE GONZALEZ, ZUNILDA BEATRIZ
CARDUZ FERREIRA, IRENEO JORGE ASUNCION SAJONIA
ESTIGARRIBIA AVALOS, MODESTO
LUGO DE CARDUZ, PRIMITIVA
QUIÑONEZ, ALBERTA SONIA
VILLAMAYOR MARTINEZ, AVARE RAMON
AVALOS ESTIGARRIBIA, ADA ELENA SANTÍSIMA TRINIDAD
CARLOS ARIEL, CLARAMONTE BOGADO
NEIRA CAÑETE, ANA MARIA
ROMERO BARIIOS, NIMIA ELODIA
PERALTA GOMEZ, CRICERIA DEL HUERTO
ACUÑA LEON, IGNACIO SANTACRUZ BARRIO OBRERO
MACIEL DE LISMAN, EULOGIA
RAMIREZ VERGARA, CELIA ROCIO
CARDOZO GONZALEZ, ALICIA DEL ROSARIO LUQUE
CASCO PIMENTEL, RAFAELA
ESPINOLA FERNANDEZ, VIVIANA SOLEDAD
LOPEZ JIMENEZ, FLORENCIO
LOPEZ ZARATE, MARIA ANGELA
MARECOS DE ROJAS, GLADYS BEATRIZ
OJEDA DE CARDOZO, ALBA YOLANDA
ORTELLADO DE MARTINEZ, EDITA LUCIA
ORTIZ QUIROGA, VALERIA CONCEPCIÓN
SERVIN GIMENEZ, MARA LILIANA
MANCUELLO, GLORIA BEATRIZ VILLETA
VEGA CENTURION, VIVIANA DEL ROSARIO
VILLAGRA DE BAREIRO, MARIA ELENA
GAMARRA ROMERO, NORMA BEATRIZ ITA
AREVALO ZIELANKO, ORLANDO GABRIEL LAMBARE
BENITEZ SEGOVIA, ALFONSO
CACERES GIMENEZ, ARMANDO MANUEL
FARIA BRIZUELA, EDGAR
FERNANDEZ NUÑEZ, MAGGI NOEMI
FERREIRA RAMIREZ, NIDIA ESTHER
GONZALEZ, OSCAR MERCEDES
GOMEZ, WALTER EMILIO
IRIGOYEN, JOSE MIGUEL
MARIN MACHADO, CARLOS LOSANTO
PEREIRA CABALLERO, NORA ROMINA
RAMIREZ ESCOBAR, CRISTIAN DAVID
ROJAS DE HERRERA, LUZ AURORA
SILVERO, MARIA ELENA
RAMOS CACERES, PATRICIA ELIANA KURUGUATY
VARELA QUIZAMA, MARIA ELENA

ooo000ooo

LICENCIADOS EN ANTROPOLOGÍA CULTURAL GUARANI Y PARAGUAYA
PARAGUÁY HA GUARANI AVAKUAATY MBO’EKUAAHÁRA
Nombres y Apellidos Regional
BENITEZ ALVARENGA, RUBEN SEDE CENTRAL
OCAMPOS VILLALBA, SEBASTIAN OVIDIO
ARRIOLA VALLEJOS OLGA CRISTINA PRIMERO DE MARZO
GAVILAN DAVALOS OSCAR CRESCENCIO CAMPO 9
MORA MARTINEZ ELIODORO
VARGAS HERMOSILLA JORGE DANIEL
BENITEZ PANIAGUA MARIA ELIZABETH YÛ
DAVALOS VEGA CRISTHIAN
MORINIGO SOTELO JORGE
PAREDES TORRES MARIA LUISA
RIVEROS MERELES LILIANA MERCEDES
VELAZQUEZ DUARTE PETRONA
VERA DELVALLE HECTOR
BARRIOS DE MARTINEZ SARA IRMA SAN JOAQUIN
FELKAMP DE FLECHA CELIA FELICIA
MONTIEL VILLALBA ANA LIZ CONCEPCION
ROMERO ROJAS ELISA
GLADYS ALICIA SANABRIA CRISTALDO
CABRERA DE MENDOZA NANCY DE JESUS J. DOMINGO OCAMPOS
IBARRA BENITEZ JOSE
SILGUERO DE SALINAS IDA
SILGUERO GODOY JULIA ISABEL
BUSTAMANTE MEDINA DIANA LUZ SAN PEDRO DEL PARANA
IRALA AMARILLA NATALIA MARIBEL
ORTIZ MARCELO FABIAN
FLORES DE TILLNER ELENA PARAGUARI
CABALLERO OLGA BEATRIZ CIUDAD DEL ESTE
CAÑETE DE GALEANO GLORIA MARILDA
CAÑETE DE ROJAS MABEL ROCIO
CAÑETE JIMENEZ MARIO JAVIER
FERREIRA BAEZ ISAAC
GUERRERO DE PINTOS YLDA
JIMENEZ DE SANTACRUZ DORA GRACIELA
MOREL GOMEZ VICTOR DANIEL
NUÑEZ DE MIRANDA GLORIA SOFIA
NUÑEZ FLORENTIN NORMA ANGELICA
ORTIGOZA CACERES ALFONSO
ORTIGOZA CACERES LUISA ROSA
ORTIGOZA CACERES MARTA BEATRIZ
PINTOS BOGADO AGUSTIN YSMAEL
ULLON REYES CESAR
VERA ENCINA LUZ MARINA
VILLASANTI CACERES LOURDES DIANA
AGUAYO VALDEZ ELVIRA ASUNCION CENTRO
CENTURION FIGUEREDO SONIA SALVADORA
FERNANDEZ BRITEZ DIANA ALEJANDRA
MARTINEZ SONIA MARCELINA
AVALOS CENTURION VICTOR HUGO RAFAEL BARRIO OBRERO
MALDONADO OCAMPO ROSSANA ELIZABETH
VILLALBA DE BOGADO VICTORINA ALICIA
VILLALBA TORRES TEOFILO
BONUSSI MACHUCA GIOBANI SEGUNDO KURUGUATY
CARDOZO DAISY MARIA FELICIANA

domingo, 18 de marzo de 2012

EN EL PROGRAMA ECOS DEL MEDIO AMBIENTE - 106.5 FM



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

EN EL PROGRAMA ECOS DEL MEDIO AMBIENTE - 106.5 FM
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/en-el-programa-ecos-del-medio-ambiente-106-5-fm
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/en-el-programa-ecos-del-medio-ambiente-106-5-fm/

El domingo 18 de marzo de 2012, de 08:00 a 10:00 horas, se desarrolló el Programa “Ecos del Medio Ambiente” conducido por el Prof. Edgar Figueredo (edgarfigueredo79@hotmail.com) y el Abog. Carlos Ortíz (carlitort@hotmail.com), a través de Radio Ecos 106.5 FM (http://ecosfmsansalvador.blogspot.com/2011/06/radio-ecos-fm-1065.html), y del cual participó el Director General del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI. El programa se emite los domingos, en el horario mencionado. La emisora se halla ubicada en Kapiata, en el Km 23 de la Ruta 1, en el límite con J. Augusto Saldívar (http://es.wikipedia.org/wiki/Juli%C3%A1n_Augusto_Sald%C3%ADvar_%28Paraguay%29).
Ko tembiapo rupive Mbo’ehára Carlos ha Edgar omyasâi opaichagua marandu tekoha rehegua. Ha’ekuéra niko ojepy’apy hikuái y, ka’avo, mymba ha opaichagua tekovére ha ojerure opavavépe (mitâ, mitârusu ha kakuaávape) oñangareko haĝua umívare. Nañañangarekóirô ñande rekoháre, mbeguekatúpe oñembyaivéta ohóvo ha upéva naiporâi avavetépe. Mokôivéva niko ojepytaso mbarete ha kyre’ŷ ha oñemoñe’ê opaite tapichakuérape. Iporâiteva’erâ maymáva jajapysakárô hesekuéra. Tekotevê ko’ê ko’êre jahayhu ha ñañangarekoporâve ñande rekoháre.
David Galeano Olivera conversó con los conductores del programa acerca de la cultura Guarani y del respeto de los Guarani al Medio Ambiente. Posteriormente, invitó a los oyentes a acercarse a estudiar el idioma Guarani en la Regional J. Augusto Saldívar del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI, que actualmente funciona en el local del Centro Educativo “El Futuro”, ubicado en la Ruta 1, Km 25. Para más informes e inscripciones, los interesados pueden llamar al 0981-130.521 o escribir al correo electrónico (regionaljasaldivar12@gmail.com).
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI rérape rome’ê ore aguyje ha ore jehechakuaa Mb. Edgar Figueredo ha Mb. Carlos Ortíz-pe akóinte omomba’eguasúre ñande rekoha, ñane ñe’ê ha ñande reko. Ja’ekuaa avei Edgar Figueredo ha’eha Guarani ñe’ê mbo’ehára oñemoaranduva’ekue ATENEO-pe.
Maitei horyvéva opavavépe

David Galeano Olivera,
ATENEO Motenondehára
davidgaleanoolivera@gmail.com
www.ateneoguarani.edu.py

sábado, 17 de marzo de 2012

MODESTO ROMERO CUETO PRESENTÓ LIBRO DE TEATRO EN GUARANI



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

MODESTO ROMERO CUETO PRESENTÓ LIBRO DE TEATRO EN GUARANI
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/modesto-romero-cueto-present-libro-de-teatro-en-guarani
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/modesto-romero-cueto-presento-libro-de-teatro-en-guarani/

El viernes 16 de marzo de 2012, a las 19 horas, tuvo lugar la presentación del LIBRO “HISTORIA DEL TEATRO PARAGUAYO EN GUARANI 1973 – 1997 Compañía Teatral: Molinier – Romero Cueto – PARAGUÁI ÑOHA’ÂNGA REMBIASAKUE GUARANÍME 1973 – 1997 Ñoha’ânga Aty: Molinier – Romero Cueto”, de la autoría del PROF.DR. MODESTO ROMERO CUETO. La ceremonia tuvo lugar en el Centro Cultural El Lector, ubicado en San Martín c/ Austria (Ciudad de Asunción).
Heta tapicha ohayhu añetéva Modesto Romero Cueto-pe ijatýkuri upépe ohechakuaa ha omomba’eguasúvo iñaranduka pyahu. Jaikuaaháicha, Modesto Romero Cueto omoñepyrûkuri Pedro Moliniers ndive peteî ñoha’ânga aty, omba’apova’ekue 24 ary pukukue javeve, ñane retâme. Hembiapokuéra apytépe, opytáma mandu’arâ: “Jagua Rekove”, Rogelio Silvero mba’e; “Pe pojopy (El avaro)” ha’éva Moliere rembiapokue; “Jurumy’ŷi (La Babosa)”, ha’éva Casaccia rembiapokue; “Yerma”, ha’éva Federico García Lorca rembiapokue; ha heta ambue tembiapo. Ha’ekuéra oñeha’âkuri, oñepyrûha guive, oipuru peteî Guarani porâ ha ipotîva, ojopara’ŷva, ohechaukaségui maymávape ñane Avañe’ême ikatuha ja’e ja’eséva.
Las palabras de apertura estuvieron a cargo de Pablo León Burián, Director del Centro Cultural El Lector, y la presentación del libro correspondió al Prof. Angel Antonio Gini Jara, componente de la Compañía Molinier-Romero Cueto, y a David Galeano Olivera, Director General del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI. Seguidamente, usó de la palabra el autor del Libro, Prof.Dr. Modesto Romero Cueto. La ceremonia concluyó con la presentación de la obra “Ñande Táva Arandu”, de la autoría de Romero Cueto y escenificada por estudiantes de la Regional Luque del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI. Finalmente, el Trío Continental (Lito, Carlos Agustín y César) ofreció tres hermosas canciones paraguayas a los asistentes. Entre los asistentes, estuvieron: Anibal Benítez Navarro, Amada Gómez, Teresita Pesoa, Rubén Milessi, Domingo Regalado Pérez, Moncho Azuaga, Rubén Morel Solaeche y Margarita Escobar de Morel, José Manuel Silvero, Hernán Báez Recalde, Salomón Melgarejo, Víctor Escurra, Justino Cristaldo, Angel González; los hijos del Dr. Romero Cueto: Stella y César, y los estudiantes del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI de las Regionales de Luque, Limpio y Fernando de la Mora.
Los interesados en adquirir el libro, pueden llamar al Dr. Modesto Romero Cueto, al teléfono: 021-607.884.
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI rérape rome’ê ore vy’apavê ha ore jehechakuaa Tembikuaajára Modesto Romero Cueto-pe onohêre ára resáre ko aranduka porâite ohechaukáva mba’eichaitépa omba’apokuri ñoha’ânga aty Molinier-Romero Cueto, ha upekuévo omombaretevéva Guarani ñe’ête rekove. Oîkuri upe atýpe, ATENEO rérape, ñane irû: Pablino Gómez Vera, Pedro Ernesto Escurra Franco, Selva Concepción Acosta Gallardo, Teresa Beatriz Cardozo Cháves, Virgilio Silvero Arévalos ha Aurora Carolina Ayala de Silvero, Blanca Elisa Giménez, Nelson Zarza, Darío López ha David Galeano Olivera.
Maitei horyvéva opavavépe

David Galeano Olivera,
ATENEO Motenondehára
davidgaleanoolivera@gmail.com
www.ateneoguarani.edu.py

ooo000ooo

Rehechasérô upe atýpe guare, ehesakutu ko’âvape:

Modesto Romero Cueto remiandu (http://www.youtube.com/watch?v=522eqq476I4&feature=youtu.be)

ATENEO – Regional Luque-ygua ñoha’ânga (http://www.youtube.com/watch?v=QrVfca2IV38&feature=youtu.be)

Che pykasumi – Trío Continental: Lito, Carlos Agustín y César (http://www.youtube.com/watch?v=y6Ox1GNhzM0&feature=youtu.be)

Che ra’y (http://www.youtube.com/watch?v=EQlramwKIgA)

ooo000ooo

Rehechasérô ambue marandu Modesto Romero Cueto rehegua, ehesakutu ko’âvape:

Modesto Romero Cueto presentó su CD Guaranietépe (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/modesto-romero-cueto-presento)

Modesto Romero Cueto ABC (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/modesto-romero-cueto)

Presentan libro sobre teatro en Guarani ABC (http://www.abc.com.py/nota/presentan-libro-sobre-teatro-en-guarani/)

Un libro recopila vida de un elenco UH (http://www.ultimahora.com/notas/510108--Un-libro-recopila--vida-de-un-elenco)

El teatro en Guarani reunido en un libro ABC (http://www.abc.com.py/nota/el-teatro-en-guarani-reunido-en-libro/)

Presentación del Libro “Historia del teatro paraguayo en Guarani 1973 - 1997” (http://www.revistaplus.com.py/presentacin_del_libro_historia_del_teatro_paraguayo_en_guaran_19731997_-id-13984.html)

Entrevista al Actor-Director Guarani Modesto Romero Cueto (http://elkunumi-guarani.blogspot.com/2010/11/entrevista-al-actor-director-guarani.html)

ooo000ooo

Remoñe’êsérô ambue marandu El Lector rehegua, ehesakutu ko’âvape:

Por sus 40 años, El Lector presentó colección de literatura Guarani (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/por-sus-40-a-os-el-lector-present-colecci-n-de-literatura-guarani)

Se presentó El Mataburro, de Marcos Ybañez (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/se-present-el-mataburro-de-marcos-yba-ez)

martes, 13 de marzo de 2012

MUY TRISTE POR EL ALEJAMIENTO DEL GRAN ALFREDO VAESKEN



MUY TRISTE POR EL ALEJAMIENTO DEL GRAN ALFREDO VAESKEN
Por: David Galeano Olivera
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/muy-triste-por-el-alejamiento-del-gran-alfredo-vaesken
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/muy-triste-por-el-alejamiento-del-gran-alfredo-vaesken/

Un querido amigo, un hermano, el ARQ. ALFREDO VAESKEN, un gran gestor de la cultura popular paraguaya; resolvió “tirar la toalla”, es decir, abandonar su puesto de gestor cultural debido principalmente a la indiferencia de las autoridades hacia las manifestaciones de la cultura folklórica.
En efecto, esta mañana escuché a otro gran promotor cultural, Don Fernando Gómez Scifo, anunciar el “retiro oficial” del Arq. Alfredo Vaesken del mundo de la cultura popular. Mi primera reacción fue un “anichéne” e inmediatamente lo llamé al querido Alfredo y le pregunté que había de cierto en dicha información y con mucha pena debo manifestar que, efectivamente, Alfredo resolvió retirarse del ámbito de la promoción y la gestión cultural. Cuando le pregunte “mba’épiko ojehu ndéve. Mba’érepiko rejei tapégui”, él me respondió con un “chekuerái” y seguidamente me manifestó que llegó al límite de su resistencia. Me dijo que se cansó de luchar, se cansó de la incomprensión, se cansó de la falta de sensibilidad sobre todo de las autoridades hacia todo aquello que está relacionado con la cultura popular paraguaya. También me dijo que luego de 35 años de dación sin condicionamientos, de una entrega total a favor de lo nuestro; mantuvo una reunión familiar y como consecuencia de la misma elegió dedicarse a su familia y a sus actividades profesionales, que durante mucho tiempo estuvieron relegadas en gran medida.
A lo largo de 35 años este gran hombre puso más de lo que recibió y siempre lo hizo por amor a lo nuestro y “a puro pulmón”. Me comentó -y soy infidente- que solo entre agosto y noviembre del año pasado “invirtió” de su peculio personal casi diez millones de guaraníes en llamadas telefónicas a las emisoras de radio, a los diarios y canales de televisión, a instituciones y artistas en el marco de la organización de algún evento cultural.
Es triste y lamentable lo ocurrido con Alfredo y lo que ocurre con muchos otros amigos de la cultura popular, quienes lejos de recibir el estímulo, el apoyo y la asistencia del Estado; tuvieron que arremangarse y llevar adelante grandes festivales y encuentros culturales metiendo la mano en su bolsillo o mediante la asistencia de esporádicos y escasos mecenas.
Todos sabemos que, en nuestro país, nunca fue fácil trabajar por la cultura popular. Lastimosamente mucho tiempo renegamos hasta de nuestra condición de paraguayos. Se nos metió en la cabeza que lo nuestro no sirve para nada, que es feo, que es kelembu, que es kachiâi; y que, por el contrario, todo lo foráneo es lo mejor, lo más lindo, lo mas kate. La mismísima educación nos orientó a valorar todo lo de afuera y a negar y despreciar todo lo nuestro, como hasta hoy increíblemente ocurre con nuestra Lengua Guarani o con nuestras polcas y guaranias. Y paradójicamente, mientras nosotros aquí -en nuestro país- crecimos con esa manera de pensar, notablemente los extranjeros no terminan de ponderar las bondades de la cultura Guarani y de la Cultura Popular Paraguaya. En ese contexto, en los años 80, Alfredo Vaesken y un grupo de amigos resolvieron dar vuelta esa página perversa y tan perjudicial, y así empezaron esta gran cruzada cuyo resultado hoy se puede apreciar en los miles de jóvenes festivaleros que cantan con amor y patriotismo nuestras canciones, bailan nuestras danzas tradicionales y se sienten orgullosos de ser paraguayos, lejos -al decir de Alfredo Vaeken- de los vicios, de las drogas y las malas costumbres.
Debemos convenir que un altísimo porcentaje del “repunte” de la música, la danza, y otras manifestaciones artísticas, festivaleras, se debe a la titánica e incansable labor de Alfredo Vaesken y de otros amigos que compartieron con él esa patriada.
Alfredo consiguió sensibilizar y solidarizar a la comunidad artística de nuestro país. Tuvo la virtud de saber “estirar”; muchas veces, gratuitamente, a varios artistas de primera línea y a los incipientes a participar de los grandes festivales o de eventos solidarios para recaudar fondos en beneficio de algún artista en desgracia. Así como muchas veces se lo podía ver subiendo a animar con alegría y convicción algún festival; también se lo podía ver visitando y acompañando con tristeza a los artistas enfermos, e incluso lo vimos despedir a quienes -lastimosamente- fallecieron, muchas veces en condiciones miserables. Cuantas veces lo escuchamos en las emisoras de radio de todo el país, en el peor de los casos, llamando a la solidaridad de la ciudadanía con tal o cual artista enfermo o convocando al velatorio de otros.
Ideó y construyó el Monumento a Emiliano R. Fernández, a quien lo reivindicó como nacido en Yvysunu. Allí, por casi tres décadas, reunió a miles de personas de todas las condiciones sociales, económicas, políticas, religiosas, etc y las hizo devotas de Emiliano R. Fernández, en medio de procesiones, cantos y alocuciones fervorosas que trajeron casi del olvido al hoy mítico Emiliano R. Fernández (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/se-realiz-el-encuentro-con-emiliano-en-guarambare). A titulo personal, creo que Alfredo Vaesken fue el mentor más valioso que Emiliano R. Fernández tuvo en su trayectoria de reivindicación, respetando por supuesto la labor que otras personas e instituciones llevaron a cabo a favor del legendario Tirteo Verde Olivo.
Gracias a los festivales que coordinó en Guarambare (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/paraguay-y-el-mundo-cantaron-en-guarambare-2011) y a varios otros que conocieron de su apoyo y solidaridad, logró -como decía anteriormente- promocionar a miles de jóvenes artistas paraguayos rejuveneciendo y fortaleciendo al arte y a la cultura popular del Paraguay. Hoy esos jóvenes se convirtieron en estrellas y embajadores de la música y del arte paraguayos, a nivel nacional e internacional. Paralelamente, en esos grandes e históricos festivales, Alfredo creó espacios para la exposición y la venta de artesanías, de cd’s de artistas paraguayos o de libros de escritores nacionales. Los festivales coordinados por él rindieron culto a los héroes paraguayos, a los excombatientes del Chaco y a prácticamente todas las legendarias figuras del arte nacional.
Hablar de Alfredo Vaesken no es hablar de cualquiera, es hablar de un guerrero, de un hombre íntegro, inteligente, líder nato, decidido, capaz, frontal, inquieto, alegre, optimista; es hablar de un gran paraguayo, un patriota como pocos, como esos próceres que aparecen de tiempo en tiempo. Para él nada fue ni es imposible. Acompañado y apoyado siempre por su familia: su esposa, sus hijos, sus hermanos y sobre todo por su madre y sus muchos amigos, hizo mucho, muchísimo, con muy poco entre las manos y lo que es más, sin pedir nada a cambio. Que grande es el Arquitecto Alfredo Vaesken y como duele saber que tomó la más difícil decisión, la de apartarse del camino que siempre lo tuvo a él como un exitoso punta de lanza.
Muchas veces nuestros caminos se cruzaron y se hicieron comunes, solidarios y fraternos. Ultimamente, de manera conjunta, sentamos nuestra postura -en el marco de los festejos del Bicentenario- ante la millonaria contratación de un grupo internacional, en detrimento directo de los artistas nacionales (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/500-000-dolares-s-3-400-dolares-no-no-es-justo), lo que generó una oportuna y útil polémica a nivel de los medios de comunicación y de la ciudadanía (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/el-ateneo-en-el-programa-mina-en-casa) y en cuyo transcurso muchísima gente consideró acertada la postura asumida.
Al despedirme de él le dije que respetaba su decisión pero que lamentaba la orfandad en la cual queda el arte popular ya que con su alejamiento queda un enorme vacío que difícilmente otro lo podrá llenar.
También deseo aclarar que Alfredo me pidió discreción en relación a la decisión que tomó; sin embargo, al tiempo de pedirle disculpas por la infidencia, tomé la decisión de escribir este artículo de solidaridad con él y también consideré importante que la gente que lo admira y los muchos amigos que tiene, sepan de su alejamiento.
Ojalá el Estado Paraguayo y sus autoridades, alguna vez aprecien, apoyen y difundan lo nuestro, y que de una buena vez por todas fortalezacan la labor de todos los que nos dedicamos a la promoción de lo nuestro…
Querido Alfredo: muchísimas gracias por amar lo nuestro, muchísimas gracias por trabajar con alma y vida por lo nuestro. En nombre del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI y del mío propio, muchas gracias por todo querido hermano…
Martes 13 de marzo de 2012.

domingo, 11 de marzo de 2012

EL INSTITUTO DE ESTUDIOS CATALANES VALORA EL GUARANI



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

EL INSTITUTO DE ESTUDIOS CATALANES VALORA EL GUARANI
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/el-instituto-de-estudios-catalanes-valora-el-guarani
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/el-instituto-de-estudios-catalanes-valora-el-guarani/

Del 12 al 17 de noviembre de 2007, a invitación del INSTITUT D’ESTUDIS CATALANS - INSTITUTO DE ESTUDIOS CATALANES (http://www.iec.cat/activitats/entrada.asp), participamos de la ACTIVIDAD DE FORMACIÓN Y DE INTERCAMBIO DE LAS EXPERIENCIAS CATALANA, AYMARA, GUARANI, MAPUCHE Y QUECHUA EN RELACIÓN CON EL PROCESO DE RECUPERACIÓN DE LA LENGUA, organizada por la Cátedra UNESCO de Lenguas y Educación, dependiente del Instituto de Estudios Catalanes, a cargo del Prof.Dr. Joan Argenter.
Hace unos días recibimos en el ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI el ejemplar de la REVISTA “LA GESTIÓ INTERESTATAL DE LES LENGÜES TRANSFRONTERERES”, publicada por el Instituto de Estudios Catalanes – Cátedra UNESCO de Llengües i Educació, en noviembre de 2011. En dicha publicación se incluyó el trabajo “El Guarani, idioma oficial del Mercosur” escrito por David Galeano Olivera, Director General del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI; quien expuso dicho trabajo en el Aula Magna de la Universidad de Barcelona, el 13 de noviembre de 2007. Ver más en (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/encuentro-catal-n-guarani-2007).
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI rérape rome’ê ore aguyje ha ore jehechakuaa karai mbo’ehára Joan Argenter-pe oipepirûre ATENEO-yguápe oho haĝua Barcelona-pe ohendukávo mba’eichaitépa oî Guarani ñe’ê ñane retâ ha Mercosur-pe. Jaikuaaháicha, Cataluña-pe oñeñe’ê Catalán ha are guive -ñane retâme ojehuháicha- ha’ekuéra oñorairô avei omombareteve haĝua iñe’ê ha heko tee. Upérô Mbo’ehára Joan Argenter ohechaukákuri opavave rohóva ambue tetâgui, umi tembiapo ha’ekuéra omotenondéva Cataluña-pe omoherakuâvévo iñe’ê teete ha’éva Catalán. Iporâ ñanemandu’a upépe oîhague avei mokôi ñane retâygua ikatupyrýva: Tembikuaajára María Eva Mansfeld de Agüero ha Mbo’erekokuaahára Perla Alvarez Britez.
Maitei horyvéva opavavépe

David Galeano Olivera,
ATENEO Motenondehára
davidgaleanoolivera@gmail.com
www.ateneoguarani.edu.py

sábado, 10 de marzo de 2012

CERTIFICACIÓN MEC PARA LOS TÍTULOS DEL ATENEO



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

CERTIFICACIÓN MEC PARA LOS TÍTULOS DEL ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/certificaci-n-mec-para-los-t-tulos-del-ateneo
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/certificacion-mec-para-los-titulos-del-ateneo/

A continuación -y para el conocimiento de los egresados del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI- transcribimos los siguientes datos que corresponden a la certificación de dos egresados del ATENEO, que posteriormente se presentaron y ganaron en los Concursos convocados por el MEC para cubrir cargos docentes.
Kóva ohechauka mba’eichaitépa ojehecharamo ha oñemomba’eguasu ñane Avañe’ê ko’â ñeha’âru’âme. Upehaguére heta ñane irû mbo’ehára ija mitâ ha mitârusu mbo’ehaópe ombo’évo Guarani ñe’ê ha pe kuatia’atâ rupive avei ombo’e ambue mbo’erâ, ndaha’éiva Guarani ñe’ê añónte.
CASO 1
PUNTAJES ASIGNADOS
-Profesor / a de Lengua Guarani de Educación Media 16,10 puntos
-Licenciado / a en Lengua Guarani 17,55 puntos
-Magíster en Lengua y Cultura Guarani – Guarani Ñe’ête ha
Reko mbo’erekokuaahára 8,44 puntos
-Doctor en Lengua y Cultura Guarani – Guarani Ñe’ête ha
Reko Tembikuaajára 8,44 puntos

Este docente certificado posee PERFIL para:
-Comisión Nacional:
-Supervisor Educacional
-Director /a General de Centro Regional de Educación
-Comisión Regional:
-Catedrático / a de Formación Docente
-Profesor / a de Media Jornada y Jornada Completa (Educación Media)
-Catedrático / a (Educación Media)
-Catedrático / a (3º Ciclo de la EEB)
-Educador / a de Adultos 1º, 2º y 3º ciclo
-Educador / a de Adultos 4º ciclo
-Jefe de Estudios y/o Profesor Guía
-Coordinador /a Técnico Pedagógico / a
-Catedrático de Lengua Guarani
-Catedrático de Proyecto Educativo Comunitario-Institucional
-Catedrático de Guarani Ñe’ê
-Catedrático de Análisis de Discurso, Comunicación Oral y Comunicación Escrita

CASO 2
PUNTAJES ASIGNADOS
-Profesor / a de Lengua Guarani de Educación Media 16,10 puntos
-Licenciado / a en Antropología Cultural Guarani y Paraguaya 17,55 puntos

Este docente certificado posee PERFIL para:
-Comisión Regional:
-Profesor / a de Media Jornada y Jornada Completa (Educación Media)
-Catedrático / a (Educación Media)
-Catedrático / a (3º Ciclo de la EEB)
-Educador / a de Adultos 4º ciclo
-Catedrático de Lengua Guarani
-Catedrático de Proyecto Educativo Comunitario-Institucional
-Catedrático de Sociología y Antropología Cultural
-Catedrático de Guarani Ñe’ê
-Catedrático de Antropología Social y Cultural

ooo000ooo

EÑEMOARANDÚKE GUARANI ÑE’ÊME 2012 - ESTUDIÁ GUARANI EN EL ATENEO 2012
Leer original (hacer clic) en (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/estudi-idioma-guarani-en-el-ateneo-2012)

ooo000ooo

Maitei horyvéva opavavépe

David Galeano Olivera,
ATENEO Motenondehára
davidgaleanoolivera@gmail.com
www.ateneoguarani.edu.py

jueves, 8 de marzo de 2012

DÍA INTERNACIONAL DE LA MUJER - KUÑA YVORAGUA ÁRA

KUÑA YVORAGUA ÁRA – DÍA INTERNACIONAL DE LA MUJER
Ohai: David Galeano Olivera
       El día 8 de marzo se celebra el Día Internacional de la Mujer. Esa fecha recuerda la lucha de la mujer por obtener el trato igualitario con el hombre en la sociedad e individualmente como ser humano. En el año 1977 las Naciones Unidas resolvió instituir el día 8 de marzo como Día Internacional de la Mujer y la Paz Internacional. Ára 8 jasyapy jave ojegueromandu’a Kuña Yvoragua Ára. Upe árape oñemomba’eguasu kuñakuéra jepytaso ohekáva tekojoja kuimba’ekuéra ndive avano’ôme ha ijupe ĝuarâ, peteîteî, tekoveháicha. Ary 1977-pe Tetâita Atyha omboaje Kuña Yvoragua ha Tetâita Py’aguapy Ára, upe guive ojegueromandu’áva, hetaiterei tetâme, ára 8 jasyapy jave.


ooo000ooo

KUÑA GUARANI
Ohai: Teófilo Acosta

I
Tajami nde ypýpe yvoty che pópe, ndeichaite iporâva
Kuña Paraguáy nde arapoty taguerohory
Amombe’usénte ijojaha’ŷva kunu’û memégui
Mborayhu rupa hecharâmombýva kuña Guarani

II
Tupâ nembou amo yvagapýgui kuimba’e irûrânte
Ndéko hína sy, ha kuñataî mborayhu meme
Hi’ânte mayma ohechakuaa ne rembiapokue
Ha tanemoî pyrenda yvatépe kuña Guarani

III
Péina ahai ñe’êyvoty ne mba’erâite
Tamosarambi yvytu pepóre tohendu ambue
Hi’âgui aru jehechakuaa ne rembiapokuére
Pype roañuâvo nde arapotýre kuña Guarani

IV
Umi reikoháre nde embojegua ne ma’êrorýpe
Ha che mborayhúpe hi’â aañuâ pe ne korasô
Tove topyta nde rapykuere ipotî omimbíva
Ha che tama’ê taguerohory kuña Guarani

ooo000ooo

KUÑA TECHAPYRÂ, GUARANÍME – MUJERES EJEMPLARES, EN GUARANI
13.- Homenaje a la Madre-Indígena y a la Madre-Tierra (https://lenguaguarani.blogspot.com/2012/09/5-de-setiembre-dia-internacional-de-la.html)

ooo000ooo

AÑANDU NAMENDAMO’ÂI
Tina Grance

I
Arriéro vaíre namendaséi gente apytépe ñanemotîmba
Iporâva katu ndaipotái iñarôitéko la sái ka’a
Arriéro yvatére namendaséi ituja ha ikarapâ
Ikarapéva katu ndaipotái oj-agarra-páne chupe humeda
Ha upévare che ha’éva añandu namendamo’âi

II
Arriéro kyráre namendaséi hasyete ñamohyĝuatâ
Ipirúva katu ndaipotái neremongarúi ha ikangypa
Arriéro mitâre namendaséi rasaite i-plata pota
Itujáva katu ndaipotái pohâ apóvo nemoko’êmba
Ha upévare che ha’éva añandu namendamo’âi

III
Arriéro tavýre namendaséi rasaite ijuru’atâ
Iñarandúva katu ndaipotái katuete iñ-amiga heta
Arriéro soguére namendaséi garróte púpe aiko haĝua
Mboriahu menda jagua huĝuaitî katuete ñorairôharâ
Ha upévare che ha’éva añandu namendamo’âi

IV
Ipahápeko aj-apurá-ma ha upévantema a-pensa
Che ka’arúmango che ahávo ha ndaha’éi ĝuaiĝui vairâ
Mbeguekatúpe oiko che akâme a-pensa ndaivaíriha
Jeporavópe ajehecháma oimeraêichaguántema che gusta
Viudo rico atopáro, ikatúma a-tantea


Rehendusérô “Añandu namendamo’âi”, opurahéiva Tina Grance; ehesakutu ko’ápe (http://www.youtube.com/watch?v=O-KjLy-Zol4)



martes, 6 de marzo de 2012

ESLABÓN ENTRE DOS MUNDOS



ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
Maitei horyvéva opavavépe
David Galeano Olivera

ESLABÓN ENTRE DOS MUNDOS
Por: Luis Verón – Publicado en ABC Color 16-02-2012
Leer (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/eslab-n-entre-dos-mundos
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/eslabon-entre-dos-mundos/

Hace 80 años, una niñita aché fue adoptada por un etnógrafo francés que la crió y educó como una niña cualquiera del mundo civilizado. Fue bautizada con el nombre de Marie Yvonne Vellard y se convirtió en una importante científica.
En julio de 1950, la Unesco emitió una declaración –redactada por veinte de los principales biólogos, genetistas, fisiólogos, sociólogos y antropólogos del mundo– en la que se denunciaba la falsedad del odioso mito racial.
Aquel importante documento, emitido el 20 de julio de 1950, afirmaba que: “En el estado actual de nuestros conocimientos no hay nada que aporte una prueba concluyente de que los grupos humanos difieren entre sí por sus caracteres mentales innatos, trátese de la inteligencia o del temperamento. La ciencia demuestra que el nivel de las aptitudes mentales es casi igual en todos los grupos étnicos”.
En qué se basaba la Unesco para realizar esa afirmación. En varios casos científicamente comprobados, uno de ellos el de nuestra compatriota Marie Yvonne Vellard. En 1932, el médico y etnógrafo francés Jean Vellard, científico del Museo del Hombre de París, realizó varias incursiones por las selvas suramericanas buscando contactar con civilizaciones silvícolas. Con ese propósito estuvo por el Paraguay recorriendo varios lugares de Caaguazú y Alto Paraná.
Un hostil encuentro
Acompañado de guías locales, ingresó en las entonces casi impenetrables selvas del Alto Paraná y, hace 80 años, logró su propósito de acercarse a una de las tribus más misteriosas que entonces poblaban el país: los aché, más conocidos como guayakí.
El encuentro no fue muy amable; una nube de flechas respondió a sus gestos de acercamiento. Los guías paraguayos que acompañaban a Vellard respondieron al ataque rompiendo un nutrido fuego con sus armas, haciendo que los indígenas huyeran raudamente hacia los matorrales, abandonando sus hachas de piedra y sus inmensas flechas de punta tallada a manera de sierra.
Los paraguayos siguieron a los aché hasta lo más profundo de la selva y, algunas horas después, regresaron trayendo un increíble botín. Suspendido de un trozo de madera, traían un pequeño ser que Vellard, en un primer momento, creyó que era un pequeño monito. Cuando los guías se acercaron, se dio cuenta de que aquel bulto colgante era un ser humano, una arisca niñita aché, atada de brazos y pies al madero y amordazada para poder trasladarla con facilidad.
Quiénes eran los aché
Hace como 40 años, los indígenas aché empezaron a salir masivamente de los montes del Caaguazú y Alto Paraná, forzados por la paulatina pero constante incursión de la población blanca en sus dominios.
Eran miembros de una cultura muy antigua y primitiva. Si bien hablaban guaraní como las tribus vecinas –mby’a o pai tavyterá–, eran nómadas, recolectores y cazadores, a diferencia de estos, que eran incipientes agricultores y semisedentarios. Como toda horda nómada, sus bienes se limitaban a lo imprescindible, nada de cosas superfluas, como canastas hechas con fibras vegetales recubiertas de cera, algunos utensilios de hueso o piedra y cuerdas.
Sus chozas estaban hechas con palos y ramas, cuya fabricación no requería mayor trabajo y tiempo. Vivían recluidos en territorios casi inaccesibles, pues eran perseguidos por las otras tribus indígenas y por los blancos, quienes los mataban debido a sus incursiones “robando” los frutos de sus plantaciones. Todas esas situaciones les llevaron a ser extremadamente tímidos y desconfiados. Aún así, algunos eran capturados y tenidos como esclavos de haciendas y de colonos establecidos en aquellas entonces remotas regiones del país.
En la época en la que el etnólogo Vellard visitaba aquellos confines, muy poco se sabía de su cultura y se los consideraba, con razón o sin ella, antropófagos y componentes de una tribu primitiva en un estado de inferioridad racial.
La cautiva y el fin de un mito
“Los factores que han tenido influencia preponderante en el desarrollo intelectual del hombre han sido su facultad de aprender y su plasticidad. Ahora bien, esa doble aptitud constituye un rasgo común a todos los seres humanos. Constituye, de hecho, una característica específica del homo sapiens”, dice la Declaración sobre la Raza hecha por la Unesco, 18 de julio de 1950 y publicada dos días después.
Siempre –y hasta ahora– el vulgo considera que los aché constituyen un pueblo de una cultura primitiva y de una raza inferior, casi animal. Fue en esas circunstancias que se dio la situación que probaba lo contrario. Que no era ninguna raza inferior. Que era igual a cualquier grupo humano civilizado.
Movido por la compasión al ver a aquella niñita asustada, Jean Vellard compró de sus captores a la cautiva. En un primer momento, aquello fue una expresión más bien movida por un sentimiento compasivo. Más tarde, en momentos en que acompañaba al gran antropólogo Levi-Strauss por tierras americanas, fue que se preguntó y se preguntaron si no habrá sido que el azar le haya brindado la ocasión de demostrar cómo la educación y el medio cultural eran más poderosos que las llamadas leyes raciales, supuestas rectoras del desarrollo individual.
Había bautizado a aquella niñita de dulce rostro y mirada afectuosa con el nombre de Marie Yvonne Vellard y a quien puso al cuidado de su madre, quien la crió exactamente lo mismo que lo hubiese hecho con una niña francesa.
Cuenta el antropólogo Alfred Matreaux que cuando conoció a la niña aché ella “ya comenzaba a pronunciar algunas palabras en francés y se comportaba igual que los niños europeos de su edad. Con sus pómulos salientes y sus ojos tan negros, podía confundirse con una japonesita o una argentina de las provincias del Norte. A la edad de siete años, Marie Yvonne hablaba francés y portugués, haciendo preguntas sobre la mitología griega”.
Contaba, además, que el arte entre los guayakí se limitaba a la decoración de las armas, de las calabazas y algunos otros implementos mediante rayas y puntos. “Marie Yvonne, sin embargo, comenzó a dibujar desde muy niña y sin que nadie le enseñara a ello”.
Para sorpresa del mundo científico, según lo señaló un estudioso europeo que siguió de cerca la evolución de Marie Yvonne desde el día en que llegó a Lima, donde residió casi toda su vida, la niña llegó a parecerle hasta “superior a la mayor parte de las muchachas blancas de su edad”, pues llegó a destacarse en todas las asignaturas que estudiaba en el colegio. Como estudiante de Biología, era una eficiente ayudante de su padre adoptivo en los trabajos de laboratorio.
Igual que cualquier hijo de vecino
Marie Yvonne Vellard fue educada exactamente lo mismo que lo hubiera sido una muchacha blanca y ni siquiera llegó a importarle alguna diferencia en el color de su tez. Con los años, Marie Yvonne Vellard se convirtió en una hermosa e inteligente joven, producto del medio cultural. Su caso fue uno más de centenares de historias de niños trasplantados de un medio cultural determinado antes de que tuviera suficiente edad para haber sido influenciado por él y en el que se asimilaba perfectamente.
“Como todos los seres humanos –dice Metraux– posee aptitudes innatas, pero ninguna puede considerarse como exclusiva de la raza de que procede. La lección que nos enseña el caso de Marie Yvonne –señalaba hace medio siglo– no es otra que la siguiente: todos los seres humanos de inteligencia normal pueden participar en cualquier forma de civilización. E ilustra una de las afirmaciones esenciales contenidas en la Declaración de las Razas hecha por la Unesco: El mito racial impide el desarrollo normal de millones de seres y priva a la civilización de la cooperación eficaz de las mentes creadoras”.
Esa prueba la dio una niñita oriunda de las selvas paraguayas, hace 80 años.

Leer el original de el Eslabón entre dos mundos, en (http://www.abc.com.py/nota/eslabon-entre-dos-mundos/)

lunes, 5 de marzo de 2012

MAURO LUGO NDIVE RADIO NACIONAL-PE



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

MAURO LUGO NDIVE RADIO NACIONAL-PE
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/mauro-lugo-ndive-radio-nacional-pe
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/mauro-lugo-ndive-radio-nacional-pe/

El viernes 2 de marzo de 2012, de 12:00 a 13:30 horas, se extendió la programación conducida por el Lic. Mauro Lugo, a través de las ondas de Radio Nacional del Paraguay FM 95.1, y de la cual participó el Director General del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI. El programa se emite de lunes a viernes, en dicho horario y encara temas culturales, literarios y artísticos. Ver en Radio Nacional del Paraguay (http://www.radionacionaldelparaguay.com.py/v3/).
Mbo’ehára Mauro Javier Lugo Verón (http://www.portalguarani.com/autores_detalles.php?id=2244) niko Guarani ñe’ê mbo’ehára, ñe’êpapára ha marandumyasâihára ojepytasombaretéva ñane Avañe’ê rayhupápe ha ko’aĝaite omba’apóva Ñane Retâ Puhoépe ha upe guive omyasâiva hemiandu ha heseve ñane Avañe’ê ha ñane retâ reko teete. FM 95.1-pe ñahendukuaa chupe ára ha ára, asajekue. Upépe ha’e ombohasájepi purahéi, ñe’êpoty, maravichu, káso ñemombe’u ha opaichagua marandu.
David Galeano Olivera oñe’êkuri Mbo’ehára Mauro Lugo ndive ñane ñe’ê Guaraníre: mba’eichaitépa oî ko’áĝa ñane retâ ha ambue tetâ rupi. Mba’eichaitépa oñemopyenda leikuérape ha tekombo’épe. Galeano avei ohenduka peteî káso omboguapyva’ekue kuatiáre ha oîva peteî iñarandukápe, hérava “Káso Ñemombe’u”.
En nombre del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI expresamos nuestro reconocimiento al Lic. Mauro Lugo por la invitación que nos cursara para -en su programación- dialogar acerca de la Lengua y la Cultura Guarani.
Maitei horyvéva opavavépe

David Galeano Olivera,
ATENEO Motenondehára
davidgaleanoolivera@gmail.com
www.ateneoguarani.edu.py

INDÍGENAS RECLUIDOS EN EL RI 14 RECIBIERON CERTIFICADOS LUEGO DE REALIZAR CURSO



REPÚBLICA DEL PARAGUAY
ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI
GUARANI, MERCOSUR ÑE’Ê TEETE

INDÍGENAS RECLUIDOS EN EL RI 14 RECIBIERON CERTIFICADOS LUEGO DE REALIZAR CURSO
Leer original (hacer clic) en: http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/ind-genas-recluidos-en-el-ri-14-recibieron-certificados-luego-de
Leer también en: http://dgaleanolivera.wordpress.com/indigenas-recluidos-en-el-ri-14-recibieron-certificados-luego-de-realizar-curso/

El sábado 3 de marzo de 2012, a las 10 horas, la delegación del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI visitó por novena vez a los Indígenas que fueron desalojados de la Plaza Uruguaya, en la primera semana de enero pasado -ver en ABC Tv (http://www.abctv.com.py/indigenas-son-retiradas-a-la-fuerza-de-la-plaza-uruguaya-23419)- y que hasta la fecha siguen recluidos en el Cuartel del R.I. 14 (Barrio Takumbu, Asunción). El ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI sirvió gaseosas y galletitas a los niños y entregó provisiones (pan, azúcar y yerba) al Mburuvicha Mario Saucedo.
En la oportunidad también se efectuó el Acto de Entrega de los Certificados de Conclusión del Seminario sobre Legislación Indígena, que se realizó en el predio de la mencionada unidad militar y estuvo dirigido a niños, jóvenes y adultos Indígenas, de las parcialidades Ava Guarani y Mbya Guarani. El seminario tuvo 40 horas pedagógicas de duración y fue coordinado por Librada Martínez y Tatiana Viera Martínez. Las clases estuvieron a cargo del Tamói Baltazar González (Mba’eporâita Mirî) y de los Profesores: Aurelio Toledo Fernández, Miguel Toro y Bernardo Luis Acevedo. El seminario fue certificado por el ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI. Ver en Indígenas reciben certificado luego de realizar curso (http://www.youtube.com/watch?v=pBUlfl0Rv9s&feature=youtu.be).
Previo a la entrega de los certificados, el Tamói Mba’eporâita Mirî (Baltazar González) presidió la ceremonia religiosa, donde ellos expresaron su gratitud a Ñande Ru por haber iniciado, desarrollado y concluido satisfactoriamente el mencionado seminario. Ver en Ñembo’e Jeroky RI 14-pe (http://www.youtube.com/watch?v=or3PyeR98wU&feature=youtu.be) y en Librada Martínez omombe’u mba’erâpa oñembo’e jeroky hikuái (http://www.youtube.com/watch?v=yME8GNT8uZk&feature=youtu.be).
Upéicha avei mitâmimi ohechaukávo ikatupyryha ohendukákuri puraheimimi ha’ekuéra opuraheikuaáva. Umíva ikatu ojehecha ko’ápe: Niños Indígenas cantan el Himno Nacional en Guarani (http://www.youtube.com/my_videos_upload) ha Niños Indígenas cantan el Himno Nacional en Guarani (http://www.youtube.com/watch?v=ODm3iWqjc2s&feature=youtu.be).
Jaikuaaháicha ha’ekuéra ityre’ŷ opytávo, oñemosâ hekovekuéra ha ojeheja chupekuéra ñembotypýpe, ikatu’ŷre ojapo mba’eve. Ñane retâ ruvicha hesaraipa chuguikuéra. Karai Lugo ojupírôguare he’íkuri oipytyvôtaha mayma Ñande Ypýpe ha péina ko’áĝa jahechakuaa ijapuhague chupekuéra. Ojupi, oiko chugui tetâ ruvicha ha hesarái ha opyrû iñe’êre. Ñambyasy jarekoha âichagua tendota ohechakuaa’ŷva hapicha remikotevê. Mba’éretepa ndojejoguaséi chupekuéra pe yvy pehê oîva Unión, San Pedro-pe. Mba’éichapiko chupekuéra ĝuarâ ndaiporimo’âi pirapire ha ijyképe oñemomboparei viru ambue vyroreípe. Avei tekotevê ja’e INDI ha imotenondehára ndojapoiha mba’evete vera oipytyvô haĝua chupekuéra.

Como en las ocasiones anteriores, los Ava Guarani y los Mbya solicitaron de forma especial la solidaridad ciudadana y pidieron -a modo de como donación- la provisión de alimentos, juguetes, ropas y calzados. ACTUALMENTE, SOLAMENTE SE LES SIRVE COCIDO CON UNA GALLETA COMO DESAYUNO, POROTO AL MEDIODÍA Y UNA TORTILLA A LA NOCHE. Quienes quieran acercar su colaboración pueden llamar al Mburuvicha Mario Saucedo al celular 0985-583772.
La delegación del ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI estuvo compuesta por Crisanto Nicolás Costadoni, Edgar Galeano Núñez, Sabina Núñez y David Galeano Olivera. Acompañó a la delegación el fotógrafo independiente norteamericano Noah Friedman.
Arapokôi 10 jasyapy 2012, pyhareve, ATENEO ohojeýta hendapekuéra oguerahávo hi’upyrâ ha ijaorâ chupekuéra. Jepiveguáicha, oiméramo oî oipytyvôséva upépe, ikatu ohenói ATENEO-pe: 021-520.276 ha omboguapy héra umi ohótava apytépe. Jepiveguáicha, mokôi mba’énte rojerurejey upe árape: py’arory ha mborayhu Ava Guaraní ha Mbyakuérape ĝuarâ.

ooo000ooo

"...Siete meses fueron suficientes para victimizarlos y presentarlos como la peor escoria humana. Qué les costaba a las autoridades darles una atención inmediata, a fin de evitar la imagen que finalmente se creó de ellos?. Hoy el daño -uno más- hacia ellos ya está consumado pues la ciudadanía ya los condenó. Ya de nada sirve que les diga que los indígenas NO son monstruos, no son malos, no son caníbales, no son hijos de Satanás e insisto no viven tirados en las calles o en la plazas porque les gusta… y que, por el contrario, son personas buenas, son seres humanos como cualquiera de nosotros: son padres y madres que crian amorosamente a sus hijos, tienen abuelos y abuelas, que valoran la vida familiar, que tienen hambre, tienen sed, sienten calor, tienen frío como cualquiera de nosotros, padecen enfermedades pero que su mayor sufrimiento es la indiferencia que cada día los mata sin piedad y cobardemente. Y pensar que alguna vez fueron dueños de todas estas tierras y hoy después de la masacre y del holocausto que sufrieron a lo largo de la historia, apenas son el 1,5% de la población paraguaya y fueron desalojados impúnemente de su hábitat. ¡Que mbore es la vida del indígena!..."

ooo000ooo

Reiteramos que “el problema indígena no debe reducirse -como muchos quieren hacerlo- a una cuestión de aseo urbano; por el contrario, debe ser encarado como un delicado y crítico problema social que afecta a seres humanos (indígenas) discriminados, incomprendidos y maltratados injustamente; y que, como cualquier otro ser humano, tienen derecho a un pedazo de tierra donde vivir y a una vida digna”

ooo000ooo

Cuándo será el bendito día en que un grupo de parlamentarios resuelva presentar un proyecto global que -de una vez por todas y por fin- facilite tierras para todas las comunidades indígenas del Paraguay, y así calmar este calvario inmerecido que sufren con sangre, sudor y lágrimas, desde hace tantos años, todos los días de su vida. Que lindo sería que el proyecto que este grupo presente tenga un tratamiento sobre tablas en ambas cámaras y que en corto tiempo ese mandato pueda ser ejecutado a favor de estos prójimos.

ooo000ooo

Emoñe’ê umi jehaipyre kóva mboyvegua, ko’âvape:
1.- Otra visita del ATENEO y de Tekokatu a los Indígenas: desterrados, desamparados y recluidos en un campo militar (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/otra-visita-del-ateneo-y-de-tekokatu-a-los-ind-genas-desterrados)
2.- Indígenas también abrirán Escuela Móvil. Otra visita del ATENEO (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/ind-genas-tambi-n-abrir-n-escuela-m-vil-otra-visita-del-ateneo)
3.- Tierra para los Indígenas ¿deciden ellos o nosotros? (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/tierra-para-los-ind-genas-deciden-ellos-o-nosotros)
4.- Otra visita del ATENEO a los Indígenas. Ellos siguen invisibles y desamparados (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/otra-visita-del-ateneo-a-los-ind-genas-ellos-siguen-invisibles-y)
5.- Quinta visita del ATENEO a los Indígenas. Ellos necesitan nuestra ayuda (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/quinta-visita-del-ateneo-a-los-ind-genas-ellos-necesitan-de)
6.- Cuarta visita del ATENEO a los Indígenas, en su reclusorio (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/cuarta-visita-del-ateneo-a-los-ind-genas-en-su-reclusorio)
7.- El ATENEO sirvió el desayuno a los niños indígenas (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/el-ateneo-sirvi-el-desayuno-a-los-ni-os-ind-genas-expulsados-de)
8.- No somos iguales: hay seres humanos y hay Indígenas (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/no-somos-iguales-hay-seres-humanos-y-hay-ind-genas)
9.- Desayuno para niños Ava Guarani expulsados de la plaza (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/desayuno-para-ni-os-ava-guarani-expulsados-de-la-plaza)
10.- El ATENEO entregó más regalos a niños Ava Guarani (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/el-ateneo-entreg-m-s-regalos-a-ni-os-ava-guarani)
11.- ¡Que mbore! Los indígenas fueron expulsados otra vez (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/que-mbore-los-ind-genas-fueron-expulsados-otra-vez)
12.- Entre maltratos, los indígenas siguen buscando la Tierra sin Mal (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/entre-maltratos-los-ind-genas-siguen-buscando-la-tierra-sin-mal)

Maitei opavavépe

David Galeano Olivera
(ATENEO Motenondehára)
ateneoguarani@tigo.com.py
davidgaleanoolivera@gmail.com