KÁSO ÑEMOMBE'U: HELADA

HELADA

Omombe’úva: Desiderio Antúnez, Chakore, Pirajugua

Okaseáva: David Galeano Olivera   -   25 de mayo de 2019

Leer original (hacer clic) en (https://lenguaguarani.blogspot.com/2026/05/kaso-nemombeu-helada.html)

            Ohójehina peteî karai pynandimi, araro’ýpe ha’e… oipyrapypávo chupe Helada osê he’i: “Mba’éiko nde hélada ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve chepykytî asyeterei”, ha helada osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko kuarahy”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko kuarahy ikatupyryve” ha helada osê he’i “ha kuarahýngo chemboyku”.

Upéi ohechávo osê kuarahy osê he’i kóicha “Mba’éiko nde kuarahy ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve remboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha kuarahy osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko arai”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko arai ikatupyryve” ha kuarahy osê he’i “ha araíngo chemo’â”.

Omaña yvate gotyo ha ohechávo araimimi osê he’i kóicha “Mba’éiko nde arai ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve remo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha arai osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko yvytu”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko yvytu ikatupyryve” ha arai osê he’i “ha yvytúngo chemboguata”.

Ohove ha oñandu yvytu piro’ysâ asy oipejúva ha osê he’i kóicha “Mba’éiko nde yvytu ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve remboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha yvytu osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko tápia”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko tápia ikatupyryve” ha yvytu osê he’i “ha tápiango chejoko”.

Ohove, ohove ha ojuhu peteî tápia pehênguemi ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde tápia ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rejoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha tápia osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko anguja”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko anguja ikatupyryve” ha tápia osê he’i “ha angujángo chembokua”.

Oguatamive ha ojuhu angujápe ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde anguja ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rembokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha anguja osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko mbarakaja”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko mbarakaja ikatupyryve” ha anguja osê he’i “ha mbarakajángo chejuka”.

Ohomive ha ojuhu mbarakajápe ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde mbarakaja ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rejuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha mbarakaja osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko jagua”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko jagua ikatupyryve” ha mbarakaja osê he’i “ha jaguángo chejuka”.

Ohomive, ohomive ha ojuhu jaguápe ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde jagua ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rejuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha jagua osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko garróte”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko garróte ikatupyryve” ha jagua osê he’i “ha garrótengo chejuka”.

Oguatamive, oguatamive ha ojuhu garrótepe ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde garróte ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rejuka jagua, jagua ojuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha garróte osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko tata”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko tata ikatupyryve” ha garróte osê he’i “ha tatángo cherapy”.

Oguatave ha ojuhu tatápe ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde tata ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rehapy garróte, garróte ojuka jagua, jagua ojuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha tata osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko y”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko y ikatupyryve” ha tata osê he’i “ha ýngo chembogue”.

Ohove ha ojuhu peteî ysyry ha upépe oporandu ýpe “Mba’éreiko nde y ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rembogue tata, tata ohapy garróte, garróte ojuka jagua, jagua ojuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha y osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko guéi tuja”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko guéi tuja ikatupyryve” ha y osê he’i “ha guéi tujángo chembohypa”.

Ohomivévo ojuhu guéi tujápe ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde guéi tuja ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rembohypa y, y ombogue tata, tata ohapy garróte, garróte ojuka jagua, jagua ojuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha guéi tuja osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko kysê apî”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko kyse apî ikatupyryve” ha guéi tuja osê he’i “ha kyse apîngo chejuka”.

Oguatave, oguatave ha ojuhu kyse apîme ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde kyse apî ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rejuka guéi tuja, guéi tuja ombohypa y, y ombogue tata, tata ohapy garróte, garróte ojuka jagua, jagua ojuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha kyse apî osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko herréro”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko herréro ikatupyryve” ha kyse apî osê he’i “ha herrérongo che’apo”.

Péicha niko oĝuahê herréro rendápe ha osê he’i chupe kóicha “Mba’éreiko nde herréro ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rejapo kyse apî, kyse apî ojuka guéi tuja, guéi tuja ombohypa y, y ombogue tata, tata ohapy garróte, garróte ojuka jagua, jagua ojuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha herréro osê ombohovái: “Ndachéi cheguápova, iguapovévaniko Ñandejára”. Upépe karai tujami oporandu chupe “ha mba’éreiko Ñandejára ikatupyryve” ha herréro osê he’i “ha Ñandejárango ñande’apo”.

Ha upépengo karai tujami omaña yvate gotyo ha osê he’i Ñandejárape kóicha “Mba’éreiko nde Ñandejára ndekatupyryete, nde guapoiterei, ajeve rejapo herréro, herréro ojapo kyse apî, kyse apî ojuka guéi tuja, guéi tuja ombohypa y, y ombogue tata, tata ohapy garróte, garróte ojuka jagua, jagua ojuka mbarakaja, mbarakaja ojuka anguja, anguja ombokua tápia, tápia ojoko yvytu, yvytu omboguata arai, arai omo’â kuarahy, kuarahy omboyku helada, helada chepykytî asyetereíva”, ha Ñandejára osê ombohovái: “Che cheguápova, che pe ajapopáva”; ha upépe pe karai tujami oikuaa mba’eicha rupi helada oipykytî asyeterei chupe.

 

TEMBIAPORÂ

Mba’éreiko nde___________ ndekatupyryete, ajeve_________

Ñandejára                              rejapo                         Herrero

errero                                   ojapo                          Kyse apî

Kyse apî                                 ojuka                          Guéi tuja

Guéi tuja                                 ombohypa                 y

Y                                             ombogue                   tata

Tata                                        ohapy                         garróte

Garróte                                   ojuka                          jagua

Jagua                                     ojuka                          mbarakaja

Mbarakaja                              ojuka                          anguja

Anguja                                    ombokua                   tápia

Tápia                                      ojoko                          yvytu

Yvytu                                      omboguata                arai

Arai                                         omo’â                         kuarahy

Kuarahy                                 omboyku                   helada

Helada… chepykytî asyetereíva

 

ooo000ooo

Ver Helada en (https://www.youtube.com/watch?v=yqzfPCJqX5U&t=2s)